Jakie owoce można jeść przy cukrzycy?

Owoce często bywają niedoceniane i sprowadzane jedynie do roli źródła cukru, co sprawia, że wiele osób obawia się ich w codziennej diecie. W rzeczywistości dostarczają one nie tylko węglowodanów, ale też błonnika, witamin i licznych związków bioaktywnych o korzystnym działaniu. Badania pokazują, że odpowiedni dobór owoców może wspierać kontrolę poziomu glukozy we krwi i poprawiać inne wskaźniki metaboliczne. Nawet w przypadku cukrzycy obecność owoców w diecie jest wartościowa.

1. Owoce korzystne przy cukrzycy
2. Owoce przeciwwskazane cukrzykom

Owoce korzystne przy cukrzycy

Owoce jagodowe

W przeglądach badań z udziałem ludzi najczęściej podkreśla się znaczenie owoców jagodowych w żywieniu osób z cukrzycą. Za szczególnie ważne uważa się spożycie owoców jagodowych, jak borówki czy żurawina. Ich regularne spożywanie, zarówno w postaci świeżych owoców, soków bez dodatku cukru, jak i ekstraktów, powiązano z obniżeniem poziomu glukozy na czczo i niewielkim spadkiem hemoglobiny glikowanej, czyli wskaźnika średniego poziomu cukru z kilku ostatnich miesięcy.

Granat i maliny

Kolejnym dobrze przebadanym owocem jest granat, jednak w jego przypadku wyniki były mieszane. Starsze analizy nie wskazywały na wyraźne zmiany, natomiast nowsze sugerują umiarkowaną poprawę gospodarki cukrowej.

Efekty przeciwcukrzycowe owoców tłumaczy się m.in. obecnością antocyjanów i polifenoli, które mogą spowalniać rozkład węglowodanów w jelicie i poprawiać wrażliwość tkanek na insulinę. Dodatkowo uwagę zwraca się na bogactwo błonnika w takich owocach jak maliny.

Dlaczego z białkiem, orzechami i otrębami?

Kiedy wyżej wymienione owoce połączy się ze źródłami białka (np. jogurt naturalny) i tłuszczy (np. orzechy) oraz błonnika (np. otręby), powstać może posiłek, który jest wręcz wskazany w zaburzeniach gospodarki glukozowo-insulinowej.

Szacunkowa zawartość węglowodanów w owocach potencjalnie korzystnych dla cukrzyków

Owoce przeciwwskazane cukrzykom

W przeciwieństwie do owoców jagodowych, czy granatu, które w badaniach często wiązano z poprawą kontroli cukru, istnieją też takie owoce, które mogą działać niekorzystnie na osoby z cukrzycą. Do tej grupy zalicza się owoce o wysokim indeksie glikemicznym, jak arbuz i ananas, które mimo sporej zawartości wody stosunkowo szybko podnoszą poziom glukozy we krwi. W niektórych analizach mniej sprzyjające wyniki dotyczyły także owoców tropikalnych, takich jak mango, czy papaja, które nie mają tak wysokiej zawartości błonnika i związków bioaktywnych, jak owoce jagodowe.

"Dane naukowe sugerują, że s berberyna niesie wiele korzyści prozdrowotnych wynikających z kontroli gospodarki glukozowej we krwi. Suplementacja tym związkiem nie tylko skutecznie obniża poziom cukru, ale i swoje działania ukierunkowuje na poprawę profilu lipidowego, jak i obniża poziom trójglicerydów, co wiąże się ze znacznym wsparciem dla funkcji zdrowotnych." Tomasz Maciołek Fizjoterapeuta i Dietetyk

W analizach wyników badań dotyczących spożycia całych owoców zauważono, że ich wyższe spożycie w diecie wiązało się z łagodniejszymi wzrostami poziomu cukru, co przypisuje się błonnikowi i dużej zawartości wody, które spowalniają wchłanianie glukozy. Sok owocowy, nawet bez dodatku cukru, powodował większy wzrost poziomu glukozy we krwi, ponieważ szybciej przechodzi przez przewód pokarmowy.

Suszone owoce

Suszone owoce, takie jak daktyle, rodzynki czy figi, zawierają duże stężenie cukrów w małej objętości oraz często są dosładzane. Lepszą opcją mogą być wersje liofilizowane truskawek czy malin. Z pewnością przeciwwskazaną formą owoców dla cukrzyków są przetwory, takie jak dżemy i marmolady. Dla nich dostępne jest coraz więcej alternatyw słodzonych naturalnymi zamiennikami cukru.

Źródła:

• Delpino, F. M., Figueiredo, L. M., Gonçalves da Silva, T., & Flores, T. R. (2022). Effects of blueberry and cranberry on type 2 diabetes parameters in individuals with or without diabetes: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Nutrition, metabolism, and cardiovascular diseases : NMCD, 32(5), 1093–1109. https://doi.org/10.1016/j.numecd.2022.02.004
• Ren, Y., Sun, S., Su, Y., Ying, C., & Luo, H. (2023). Effect of fruit on glucose control in diabetes mellitus: a meta-analysis of nineteen randomized controlled trials. Frontiers in endocrinology, 14, 1174545. https://doi.org/10.3389/fendo.2023.1174545
• Bahari, H., Ashtary-Larky, D., Goudarzi, K., Mirmohammadali, S. N., Asbaghi, O., Hosseini Kolbadi, K. S., Naderian, M., & Hosseini, A. (2024). The effects of pomegranate consumption on glycemic indices in adults: A systematic review and meta-analysis. Diabetes & metabolic syndrome, 18(1), 102940. https://doi.org/10.1016/j.dsx.2024.102940