Jakie są domowe sposoby na oparzenia słoneczne

Najnowsze analizy pokazują, że oparzenia słoneczne mogą być poważnym zagrożeniem dla zdrowia i są związane z wyższym prawdopodobieństwem rozwoju nowotworów skóry. Strategie zapobiegania i łagodzenia skutków oparzeń słonecznych budzą coraz większe zainteresowanie i obejmują przede wszystkim związki o potencjale przeciwutleniającym oraz przeciwzapalnym, które mogą ograniczać uszkodzenia skóry wywołane promieniowaniem UV i jednocześnie wspierać jej regenerację.

1. Zalety opalania
2. Zagrożenia ze strony oparzeń słonecznych
3. Skuteczność domowych sposobów na oparzenia
4. Żywieniowe sposoby na oparzenia

Zalety opalania

Opalanie może mieć pewne korzystne aspekty dla zdrowia, przede wszystkim związane z syntezą witaminy D, która odgrywa ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu kostnego, odpornościowego i nerwowego oraz może wpływać na regulację nastroju. Może wpływać na regulację cyklu dobowego wydzielania neuroprzekaźników i zmniejszać ryzyko niektórych zaburzeń depresyjnych wynikających z sezonowej choroby afektywnej, związanej z ciemnością w miesiącach zimowych.

Promieniowanie słoneczne w umiarkowanych dawkach może także sprzyjać poprawie wyglądu skóry, wpływając na zmniejszenie widoczności niektórych zmian trądzikowych, czy wyprysków, a także dzięki działaniu przeciwbakteryjnemu promieni UV.

Zagrożenia ze strony oparzeń słonecznych

W przypadku czerniaka wykazano, że liczne oparzenia doświadczane w ciągu życia mogą sprzyjać rozwojowi tej choroby niezależnie od tego, czy miały miejsce w dzieciństwie, czy w wieku dorosłym. Podobne niebezpieczeństwa mogą dotyczyć bardziej powszechnych nowotworów, takich jak rak podstawnokomórkowy, czy rak kolczystokomórkowy, które również mogą być związane z nawracającymi poparzeniami słonecznymi. Szczególnie niepokojące wydają się zatem pojedyncze, ale bardzo intensywne oparzenia, które mogą powodować poważne uszkodzenia struktur skóry i w dłuższym okresie przyczyniać się do rozwoju zmian nowotworowych.

"Słońce w nadmiarze jest niezmiernie szkodliwe dla skóry - powoduje czerniaka, jeden z najgroźniejszych nowotworów skóry. Najczęściej spotyka się go wśród młodych kobiet, a ryzyko zachorowania koreluje z korzystaniem z solarium." Maciej Sulikowski Ekspert SFD

Skuteczność domowych sposobów na oparzenia

Aloes

Najlepiej przebadanym domowym surowcem na oparzenia jest aloes, który w badaniach klinicznych nie wykazał skuteczności jako środek zapobiegający oparzeniom, ale wyniki analiz sugerują istotne skrócenie czasu gojenia się ran drugiego stopnia, o 4–8 dni w porównaniu z grupą kontrolną, czy standardowymi terapiami.

Miód

Podobnie jest w przypadku miodu, który wykazuje potencjał antybakteryjny i wspomagający gojenie ran, lecz brak jest dowodów z badań z udziałem ludzi w kontekście stricte oparzeń słonecznych.

Jogurt i kefir

Inne domowe środki, jak jogurt, czy kefir, zawierają substancje mogące przynieść doraźną ulgę, a dodatkowo zapewniają efekt schłodzenia, gdy aplikowane są po wyciągnięciu z lodówki, ale brakuje bezpośrednich badań klinicznych potwierdzających ich skuteczność w leczeniu oparzeń.

Substancje odżywcze w zwalczaniu oparzeń

Żywieniowe sposoby na oparzenia

Jednym z najlepiej przebadanych w kontekście zdrowia skóry składników jest beta-karoten, którego działanie ochronne potwierdzono w analizie kilku badań. Ich wyniki sugerują, że systematyczne przyjmowanie tej substancji może zmniejszać wrażliwość skóry na promieniowanie UV i podnosić próg powstawania rumienia, przy czym potrzebne jest co najmniej dziesięć tygodni regularnego stosowania, aby zauważyć wyraźne efekty.

Podobnie mogą działać witamina C razem z witaminą E, o czym świadczą badania wskazujące na podwyższenie progu wywołującego rumień oraz ograniczenie przepływu krwi w skórze po ekspozycji na UV, co może oznaczać mniejszy stan zapalny.

"Astaksantyna zdobyła reputację wśród osób pragnących mieć nieskazitelną skórę. Badania wykazały, że przyjmowanie i stosowanie astaksantyny miejscowo może pomóc w zachowaniu promiennej cery – uczestnicy zaobserwowali poprawę nawilżenia i elastyczności skóry, a także redukcję zmarszczek i plam starczych." Agata Bugorska - Trener personalny, szkoleniowiec IFAA

Astaksantyna, czyli barwnik i przeciwutleniacz pochodzący z alg, także może być cenna, ponieważ w badaniach stosowanie jej związane było ze wzrostem odporności skóry na promieniowanie, czy poprawą nawilżenia i jakości naskórka.

Warto wspomnieć również o katechinach z zielonej herbaty, które w badaniach pomagały skórze lepiej znosić działanie promieniowania UV, zmniejszały reakcje zapalne i wzmacniały strukturę naskórka. Pewien efekt ochronny może mieć też witamina D, której wysokie dawki podane po poparzeniu zmniejszały poziom substancji zapalnych w skórze i wspierały jej regenerację.

Źródła:

• Köpcke, W., & Krutmann, J. (2008). Protection from sunburn with beta-Carotene--a meta-analysis. Photochemistry and photobiology, 84(2), 284–288. https://doi.org/10.1111/j.1751-1097.2007.00253.x
• Eberlein-König, B., Placzek, M., & Przybilla, B. (1998). Protective effect against sunburn of combined systemic ascorbic acid (vitamin C) and d-alpha-tocopherol (vitamin E). Journal of the American Academy of Dermatology, 38(1), 45–48. https://doi.org/10.1016/s0190-9622(98)70537-7
• Ito, N., Seki, S., & Ueda, F. (2018). The Protective Role of Astaxanthin for UV-Induced Skin Deterioration in Healthy People-A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. Nutrients, 10(7), 817. https://doi.org/10.3390/nu10070817
• Kapoor, M. P., Sugita, M., Fukuzawa, Y., Timm, D., Ozeki, M., & Okubo, T. (2021). Green Tea Catechin Association with Ultraviolet Radiation-Induced Erythema: A Systematic Review and Meta-Analysis. Molecules (Basel, Switzerland), 26(12), 3702. https://doi.org/10.3390/molecules26123702
• Scott, J. F., Das, L. M., Ahsanuddin, S., Qiu, Y., Binko, A. M., Traylor, Z. P., Debanne, S. M., Cooper, K. D., Boxer, R., & Lu, K. Q. (2017). Oral Vitamin D Rapidly Attenuates Inflammation from Sunburn: An Interventional Study. The Journal of investigative dermatology, 137(10), 2078–2086. https://doi.org/10.1016/j.jid.2017.04.040