Cynk na włosy – jak działa i jakie daje efekty?

Cynk jest pierwiastkiem mineralnym znanym nauce od stuleci, a jego wyodrębnienie jako metalu wiąże się najczęściej z doświadczeniami niemieckiego chemika Andreasa Sigismunda Marggrafa z 1746 roku. Początkowo interesowano się nim głównie jako surowcem chemicznym i metalurgicznym, jednak z czasem zaczęto coraz lepiej opisywać jego znaczenie dla organizmu człowieka. Dziś cynk kojarzony jest między innymi z odpornością, czy metabolizmem, lecz także z prawidłową kondycją włosów.

1. Cynk a włosy
2. Cynk w diecie
3. Gdzie leży problem?
4. Suplementacja diety cynkiem

Cynk a włosy

Włos widoczny ponad powierzchnią skóry jest strukturą zrogowaciałą, ale jego powstawanie zależy od aktywności mieszka włosowego, czyli wyspecjalizowanej struktury osadzonej w skórze. W obrębie cebulki włosa zachodzą intensywne procesy podziału i różnicowania komórek, dlatego prawidłowe odżywienie organizmu może mieć znaczenie dla utrzymania dobrej kondycji włosów.

Cynk uczestniczy w wielu procesach biologicznych, w tym związanych z metabolizmem makroskładników oraz syntezą białek. Fakt ten ma istotne znaczenie dla włosów, ponieważ włos zbudowany jest głównie z białek. Cynk pomaga również zachować zdrową skórę, a skóra głowy stanowi bezpośrednie środowisko dla mieszków włosowych.

Warto jednak nadmienić, że kondycja włosów zależy od wielu czynników, w tym wieku, gospodarki hormonalnej, podaży energii i białka, stanu skóry głowy, poziomu stresu, przebytych infekcji, stosowanych leków oraz ogólnego stanu zdrowia, a nie tylko od jednego składnika odżywczego. Zbyt niska podaż cynku może być jednym z elementów pogarszających wygląd włosów. Nie należy zakładać, że każdy przypadek osłabienia, przerzedzenia lub zwiększonego wypadania włosów jest bezpośrednio związany z niedoborem dietetycznym.

Cynk w diecie

Cynk znajduje się zarówno w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego, ale jego przyswajalność może różnić się w zależności od składu diety. Do istotnych źródeł cynku należą mięso, jaja, ryby, owoce morza, produkty mleczne, pestki dyni, nasiona słonecznika, orzechy, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz rośliny strączkowe. W produktach roślinnych obecne są fityniany, które mogą ograniczać wchłanianie cynku. Osoby stosujące diety roślinne lub bardzo ograniczone jadłospisy powinny zwracać większą uwagę na różnorodność diety i techniki kulinarne poprawiające dostępność składników, takie jak moczenie, fermentacja,  czy kiełkowanie.

"Przy niedoborach specjalista wskaże, w jaki sposób uzupełnić cynk - czy wystarczy dieta, czy potrzebne będzie wsparcie suplementacyjne. Dobrze jest skonsultować temat, ponieważ przyjmowanie wysokich dawek jednego minerału może wpłynąć negatywnie na wchłanianie drugiego." Agata Bugorska - Dietetyk

Gdzie leży problem?

Na niedostateczną podaż cynku bardziej narażone mogą być także osoby jedzące monotonną dietę bogatą w produkty przetworzone, osoby z przewlekłymi problemami przewodu pokarmowego i zaburzeniami wchłaniania, zwiększonym zapotrzebowaniem lub długotrwale niską podażą energii.

Wypadanie włosów bywa jednym z objawów obserwowanych przy niedoborach żywieniowych, ale jest objawem nieswoistym, dlatego nie powinno być automatycznie interpretowane jako sygnał braku cynku. Podobny problem może pojawiać się między innymi przy niedoborze żelaza, zbyt niskiej podaży białka, chorobach tarczycy, zaburzeniach hormonalnych, po infekcjach, w okresach silnego stresu, przy niektórych lekach oraz w chorobach skóry głowy.

Zalecany poziom spożycia cynku w grupach dorosłych według norm żywienia dla populacji Polski

*RDA, czyli Recommended Dietary Allowance, oznacza zalecane dzienne spożycie danego składnika, uznawane za wystarczające dla zdecydowanej większości zdrowych osób w określonej grupie wieku, płci lub stanie fizjologicznym.

Suplementacja diety cynkiem

Zgodnie z zatwierdzonym oświadczeniem zdrowotnym cynk pomaga zachować zdrowe włosy. Suplementy z cynkiem występują jako preparaty jednoskładnikowe, multiwitaminy, kompleksy pierwiastków mineralnych oraz formuły przeznaczone dla skóry, włosów i paznokci. Najczęściej spotyka się różne sole i związki cynku, między innymi glukonian, cytrynian, pikolinian, siarczan, czy tlenek cynku.

Referencyjna wartość spożycia (RWS) dla cynku wynosi 10 mg. W suplementach najczęściej występuje w dawkach od kilku do kilkunastu miligramów w porcji dziennej, zarówno w preparatach jednoskładnikowych, jak i w kompleksach na włosy, skórę i paznokcie oraz w multiwitaminach.

Nadmiar cynku również nie jest korzystny, ponieważ może zaburzać gospodarkę innych pierwiastków mineralnych, szczególnie miedzi. Z tego powodu najlepszym punktem wyjścia jest ocena diety, stylu życia i możliwych przyczyn problemu, a dopiero później dobór ewentualnego preparatu.

Źródła: 

• Almohanna, H. M., Ahmed, A. A., Tsatalis, J. P., & Tosti, A. (2019). The Role of Vitamins and Minerals in Hair Loss: A Review. Dermatology and therapy, 9(1), 51–70. https://doi.org/10.1007/s13555-018-0278-6
• Guo, E. L., & Katta, R. (2017). Diet and hair loss: effects of nutrient deficiency and supplement use. Dermatology practical & conceptual, 7(1), 1–10. https://doi.org/10.5826/dpc.0701a01
• Kil, M. S., Kim, C. W., & Kim, S. S. (2013). Analysis of serum zinc and copper concentrations in hair loss. Annals of dermatology, 25(4), 405–409. https://doi.org/10.5021/ad.2013.25.4.405