L-treonian magnezu - co to jest? Właściwości, działanie

Zainteresowanie magnezem jako substancją odżywczą ma długą historię. Wraz z rozwojem chemii i nauk o żywności i żywieniu zaczęto zwracać uwagę nie tylko na sam magnez i jego działanie, lecz także na to, z czym jest połączony i w jakiej postaci trafia do organizmu. Z tego podejścia wyrosły różne formy suplementów diety, które różnią się budową, masą cząsteczkową i udziałem samego magnezu w porcji. Treonian magnezu jest jedną z nowszych i bardziej charakterystycznych form.

1. Charakterystyka magnezu
2. Źródła magnezu
3. Magnez w suplementach
4. Właściwości kwasu treonowego
5. Właściwości treonianu magnezu
6. Suplementacja treonianem magnezu

Charakterystyka magnezu

Magnez jest jednym z podstawowych pierwiastków mineralnych potrzebnych człowiekowi do życia i prawidłowego działania organizmu. Występuje w całym ciele, największa jego część znajduje się w kościach, a pozostała w mięśniach oraz w mniejszym stopniu innych tkankach miękkich oraz w płynach ustrojowych. Nie jest to składnik obecny w tych tkankach przypadkowo, ponieważ uczestniczy w bardzo wielu przemianach związanych z codziennym funkcjonowaniem komórek.

Rola magnezu dotyczy między innymi procesów związanych z wytwarzaniem i wykorzystaniem energii, przez co odpowiednio wysoki poziom podaży magnezu ma znaczenie dla przemian metabolicznych. Uczestniczy w syntezie białek, czyli w tworzeniu związków budulcowych potrzebnych tkankom. Magnez jest też ważny dla układu nerwowego, gdyż bierze udział w mechanizmach związanych z przekazywaniem sygnałów między komórkami. Ma znaczenie również dla mięśni, bo ich prawidłowa praca zależy od przebiegu procesów pobudzenia i rozluźniania, kontrolowanych przez magnez.

Magnez (wraz z wapniem i witaminą D) jest istotny dla utrzymania kondycji kości i zębów. Zwraca się też uwagę na jego udział w utrzymaniu równowagi elektrolitowej (obok wapnia, sodu i potasu) i kontroli składu płynów ustrojowych oraz nawodnienia. 

Źródła magnezu

Organizm człowieka nie potrafi sam wytworzyć magnezu, dlatego musi on być regularnie dostarczany z dietą. Do produktów spożywczych uznawanych za dobre źródła magnezu należą orzechy, pestki, nasiona, kakao, rośliny strączkowe, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz część warzyw, zwłaszcza zielonych. Istotnym produktem z punktu widzenia dostarczania magnezu do organizmu jest również woda mineralna. Szczególną uwagę zwraca się tutaj na wody wysokozmineralizowane.

Warto zaznaczyć, że pewne znaczenie dla dostarczania magnezu do organizmu ma stopień przetworzenia żywności. Wraz z oczyszczaniem surowców zawartość magnezu w nich może bowiem spadać. Z tego powodu jadłospis oparty głównie na produktach wysokoprzetworzonych zwykle dostarcza mniej tego pierwiastka, niż dieta zawierająca więcej produktów naturalnych.

Magnez w suplementach

W suplementach można spotkać różne formy magnezu, ale niezależnie od ich nazw to właśnie ilość magnezu elementarnego decyduje o tym, ile samego pierwiastka mineralnego dostarcza dana porcja. RWS, czyli referencyjna wartość spożycia, dla magnezu u osób dorosłych wynosi 375 mg na dobę. W porównaniu z normami dla populacji polskiej jest to wartość zbliżona do zaleceń dla kobiet dorosłych, dla których RDA, czyli zalecane spożycie dzienne, wynosi zwykle 310-320 mg, ale niższa niż dla mężczyzn dorosłych, gdzie RDA wynosi 400-420 mg na dobę.

Właściwości kwasu treonowego

Kwas treonowy to związek chemiczny, który powstaje między innymi podczas przemian witaminy C. Nie jest aminokwasem, dlatego nie należy go mylić z treoniną, mimo że nazwy brzmią podobnie. Różnica jest istotna, bo treonina jest składnikiem białek, a kwas treonowy należy do zupełnie innej grupy związków. Nie jest uznawany za naturalnie występujący składnik żywności, lecz za związek otrzymywany technologicznie. Z tej substancji powstaje treonian, czyli forma, która może łączyć się z wybranymi pierwiastkami mineralnymi i tworzyć ich sole. Jedną z nich jest l-treonian magnezu.

Przykładowe źródła magnezu w diecie

Właściwości treonianu magnezu

Niektóre formy składników odżywczych przeznaczonych do suplementacji powstają przez połączenie znanego składnika aktywnego z inną cząsteczką, aby uzyskać określony kompleks o pożądanych cechach. Dzięki temu producent może otrzymać związek różniący się od innych form masą cząsteczkową, udziałem składnika aktywnego, rozpuszczalnością, stabilnością albo właściwościami użytkowymi. W przypadku pierwiastków mineralnych bardzo często spotyka się sole mineralne, dlatego na rynku obecne są między innymi cytryniany, mleczany, jabłczany, czy właśnie treoniany.

Nie oznacza to, że dany pierwiastek mineralny staje się innym składnikiem odżywczym. Zmienia się głównie jego otoczenie chemiczne, a wraz z nim ilość magnezu elementarnego przypadająca na daną porcję. Treonian magnezu jest formą, w której magnez połączono z treonianem, czyli solą kwasu treonowego. Ostatecznie powstaje związek, którego masa obejmuje zarówno magnez, jak i część treonianową. Dlatego udział samego magnezu w całkowitej masie preparatu nie wynosi 100%.

"Osoby aktywne fizycznie często zwracają uwagę na odpowiednią podaż magnezu w codziennej diecie. Magnez pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni, pomaga w utrzymaniu równowagi elektrolitowej oraz przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia." Tomasz Maciołek - Fizjoterapeuta i Trener

Suplementacja treonianem magnezu

Preparaty z treonianem magnezu są produkowane tak, by producent mógł jasno podać ilość magnezu elementarnego w porcji dziennej. Służy temu standaryzacja, czyli ustalenie dokładnej dawki przypadającej na porcję. Często spotyka się dawkowanie oparte na kilku kapsułkach na dobę, podzielonych na dwie porcje, na przykład rano i wieczorem, albo w ciągu dnia i wieczorem. W wielu produktach łączna ilość magnezu elementarnego dostarczanego z treonianu magnezu wynosi około 100-150 mg na dobę, choć zdarzają się też preparaty o innych dawkach.

Pory przyjmowania najczęściej ustala producent i zwykle wiąże je z wygodą stosowania oraz podziałem dawki na mniejsze porcje. Czasem zaleca się przyjmowanie z posiłkiem, czasem między posiłkami, dlatego znaczenie ma przede wszystkim konkretna instrukcja dla danego preparatu. W suplementach magnez często występuje razem z witaminą B6, przede wszystkim dlatego, że oba te składniki są kojarzone z prawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego, utrzymaniem prawidłowego metabolizmu energetycznego oraz zmniejszeniem uczucia zmęczenia i znużenia. Dodatkowo witamina B6, podobnie jak magnez, uczestniczy w wielu procesach metabolicznych.

Źródła:

• Wang, H. Y., Hu, P., & Jiang, J. (2011). Pharmacokinetics and safety of calcium L-threonate in healthy volunteers after single and multiple oral administrations. Acta pharmacologica Sinica, 32(12), 1555–1560. https://doi.org/10.1038/aps.2011.138
• Hausenblas, H. A., Lynch, T., Hooper, S., Shrestha, A., Rosendale, D., & Gu, J. (2024). Magnesium-L-threonate improves sleep quality and daytime functioning in adults with self-reported sleep problems: A randomized controlled trial. Sleep medicine: X, 8, 100121. https://doi.org/10.1016/j.sleepx.2024.100121
• Lopresti, A. L., & Smith, S. J. (2026). The effects of magnesium L-threonate (Magtein®) on cognitive performance and sleep quality in adults: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial. Frontiers in nutrition, 12, 1729164. https://doi.org/10.3389/fnut.2025.1729164