Walina
Walina to kolejny aminokwas egzogenny i zarazem jeden z trzech aminokwasów rozgałęzionych. Britannica podaje, że została wyizolowana z kazeiny przez Emila Fischera w 1901 roku i że, podobnie jak leucyna, musi być dostarczana z dietą, ponieważ organizm ssaków nie wytwarza jej samodzielnie. Rośliny i mikroorganizmy syntetyzują ją z kwasu pirogronowego, co pokazuje, że jej historia zaczyna się już na poziomie podstawowej biochemii świata roślinnego. Dla człowieka oznacza to jedno: walina trafia do diety wszędzie tam, gdzie obecne są białka pokarmowe - w mięsie, rybach, nabiale, jajach, soi, fasoli i innych nasionach roślin strączkowych.
W opisie użytkowym walinę najlepiej traktować nie jako „samodzielny produkt”, ale jako element większej układanki, czyli struktury białka. Wszystkie aminokwasy białkowe mają wspólny szkielet chemiczny, a różnią się łańcuchem bocznym; w przypadku waliny jest on rozgałęziony, co sytuuje ją w tej samej rodzinie co leucyna i izoleucyna. To pojęcie bardziej z biochemii i żywienia niż z kuchni sensu stricto, ale jednocześnie bardzo bliskie codzienności, bo każda porcja pełnowartościowego białka dostarcza także waliny. Właśnie dlatego w Wiki warto ją opisywać przez naturalne występowanie w białkach żywnościowych oraz przez historię odkrycia i miejsce w chemii aminokwasów, a nie przez sam suplementacyjny skrót.