Hydrolizowany kolagen rybi - co to jest?

Kolagen rybi jest surowcem białkowym wykorzystywanym w żywności i suplementach diety, najczęściej w postaci proszku lub kapsułek. Coraz częściej znaleźć można też napoje funkcjonalne w puszkach lub shotach. Otrzymuje się go z surowców rybnych, które powstają w przetwórstwie spożywczym, przede wszystkim ze skóry, łusek oraz elementów tkanki łącznej. W praktyce rynkowej dominuje forma hydrolizowana, ponieważ łatwiej ją standaryzować i stosować technologicznie.

1. Charakterystyka kolagenu rybiego
2. Kolagen rybi - kolagen typu I 
3. Jakość i pochodzenie
4. Dawkowanie preparatów kolagenowych
5. Co do diety wnosi kolagen?
6. Dodatki w preparatach kolagenowych

Charakterystyka kolagenu rybiego

Kolagen rybi należy do białek strukturalnych zbudowanych z aminokwasów połączonych w długie łańcuchy. Cechą charakterystyczną kolagenu jest to, że trzy łańcuchy białkowe układają się w uporządkowaną strukturę przestrzenną, w której łańcuchy są ze sobą ściśle powiązane. W sekwencji aminokwasowej występuje glicyna, prolina i hydroksyprolina, co jest typowe dla kolagenów pochodzenia zwierzęcego.

Kolagen rybi - kolagen typu I 

W surowcu rybim najczęściej dominuje kolagen typu I (spośród 28 znanych), a jego naturalnym miejscem występowania jest tkanka łączna ryb, zwłaszcza skóra oraz struktury podporowe. Przy produkcji suplementów surowiec poddaje się oczyszczaniu i ekstrakcji, a następnie kontrolowanej hydrolizie enzymatycznej, czyli rozcięciu części wiązań w taki sposób, aby uzyskać krótsze fragmenty białka określane jako peptydy kolagenowe. Taka postać ma zwykle mniejszą masę cząsteczkową, niż kolagen natywny, dobrze miesza się z wodą i ułatwia przygotowanie porcji w napoju lub posiłku.

Jakość i pochodzenie

Surowiec rybny podlega wymaganiom bezpieczeństwa żywności, a w kontroli jakości uwzględnia się m.in. czystość mikrobiologiczną i zawartość wybranych zanieczyszczeń, zgodnie z przepisami i normami stosowanymi przez producenta. Ponieważ źródłem są ryby, informacja o pochodzeniu ma znaczenie praktyczne dla osób unikających ryb w diecie oraz dla osób z alergią na ten surowiec, co powinno być jasno komunikowane w oznakowaniu produktu.

Typy kolagenu w różnych tkankach ryb

Dawkowanie preparatów kolagenowych

W codziennym stosowaniu kolagenu rybiego najważniejsze jest trzymanie się porcji podanej na opakowaniu, bo to ona wynika z tego, ile hydrolizatu znajduje się w jednej miarce, saszetce albo kapsułce. Najczęściej spotyka się dawki liczone w kilku gramach dziennie, ale między produktami różnice potrafią być spore. Wiele osób wybiera proszek, bo łatwo go dodać do wody, jogurtu, owsianki albo koktajlu, inni wolą kapsułki, bo są wygodne i nie wymagają mieszania. W praktyce porcja może być przyjęta jednorazowo albo podzielona w ciągu dnia, zależnie od tego, jak komu pasuje, jak wygląda rytm posiłków i czy ktoś woli mniejszą objętość napoju na raz.

Co do diety wnosi kolagen?

Ponieważ kolagen jest białkiem, wnosi do diety aminokwasy i energię, więc warto patrzeć na niego jak na jeden z elementów całego jadłospisu, a nie coś funkcjonującego obok diety. Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy w planie żywieniowym i tak jest dużo białka z innych źródeł, na przykład z nabiału, mięsa, ryb, roślin strączkowych albo odżywek białkowych.

"W efekcie pełnionych przez siebie funkcji życiowych białka kolagenowe te ulegają degradacji, w związku z czym muszą być uzupełniane na bieżąco przez nowe. Produkcją kolagenu zajmują się komórki tkanki łącznej, tworzącej bierne elementy aparatu ruchu oraz skórę właściwą, nazywane fibroblastami." Łukasz Domeracki - Dietetyk

Dodatki w preparatach kolagenowych

Na rynku często spotyka się preparaty „kompleksowe”, np. z dodatkiem witaminy C lub biotyny (witaminy B7). Dla witaminy C dopuszczono w Unii Europejskiej oświadczenia zdrowotne mówiące, że przyczynia się do prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry, kości, chrząstki, zębów, dziąseł i naczyń krwionośnych, o ile produkt spełnia warunki stosowania oświadczenia. Dla biotyny również dopuszczono oświadczenia, m.in. że przyczynia się do utrzymania prawidłowego stanu skóry i włosów oraz do prawidłowego metabolizmu energetycznego, także pod warunkiem spełnienia kryteriów dla danego produktu.

Warunkiem zastosowania tych oświadczeń jest to, aby produkt zawierał co najmniej taką ilość witaminy C lub biotyny, która pozwala uznać go za „źródło” danego składnika zgodnie z przepisami, czyli minimum 15% referencyjnej wartości spożycia w porcji deklarowanej jako dzienna. Oznacza to co najmniej 12 mg witaminy C (15% z 80 mg referencyjnej wartości spożycia - RWS) oraz 7,5 µg biotyny (15% z 50 µg RWS) w porcji produktu deklarowanej jako dzienna.

{{bestsellery=968;title=Popularne produkty"}}

Źródła:

• Lee, J. S., Yoon, Y. C., Kim, J. M., Kim, Y. H., Kang, Y. H., & Shin, Y. C. (2024). Liquid collagen from freshwater fish skin ameliorates hydration, roughness and elasticity in photo-aged skin: a randomized, controlled, clinical study. Nutrition research and practice, 18(3), 357–371. https://doi.org/10.4162/nrp.2024.18.3.357
• Maia Campos, P. M. B. G., Franco, R. S. B., Kakuda, L., Cadioli, G. F., Costa, G. M. D., & Bouvret, E. (2021). Oral Supplementation with Hydrolyzed Fish Cartilage Improves the Morphological and Structural Characteristics of the Skin: A Double-Blind, Placebo-Controlled Clinical Study. Molecules (Basel, Switzerland), 26(16), 4880. https://doi.org/10.3390/molecules26164880