Witamina B12, czyli kobalamina, od lat znajduje się w obszarze zainteresowania dietetyków i lekarzy. Pełni istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu, a jej niedobory mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. W ostatnich latach pojawiło się wiele wyników badań analizujących potencjalne korzyści wynikające z jej stosowania w odmiennych grupach pacjentów. Wyniki tych prac pozwalają lepiej zrozumieć, kiedy suplementacja może być najbardziej przydatna.
![suplementacja b12]()
- Charakterystyka witaminy B12
- Działanie witaminy B12
- Pora stosowania witaminy B12
- Która witamina B12 jest najlepsza?
Charakterystyka witaminy B12
Witamina B12 występuje naturalnie w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak mięso, ryby, jaja i nabiał, dlatego osoby stosujące dietę wegańską lub ubogą w te składniki są szczególnie narażone na jej niedobór. Do objawów braku B12 należą przede wszystkim ogólne osłabienie, przewlekłe zmęczenie, problemy z koncentracją i pamięcią, a także drętwienie lub mrowienie kończyn wynikające z uszkodzenia nerwów. W dłuższej perspektywie niedobór może prowadzić do anemii megaloblastycznej, czyli zaburzenia produkcji czerwonych krwinek, a także do trwałych uszkodzeń układu nerwowego.
Działanie witaminy B12
![witamina B12]()
W badaniach klinicznych z udziałem ludzi suplementacja witaminy B12 przynosiła różne efekty w zależności od analizowanego problemu zdrowotnego. Najczęściej oceniano jej wpływ na poziom homocysteiny, czyli aminokwasu, którego nadmiar we krwi uznawany jest za czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Stwierdzono, że stosowanie B12 może istotnie obniżać stężenie homocysteiny, szczególnie przy dawkach powyżej 500 mikrogramów dziennie i czasie suplementacji dłuższym, niż 12 tygodni. Szczególnie wyraźny efekt ten był w przypadku osób z przewlekłą chorobą nerek w stadium schyłkowym.
Witamina B12 często opisywana jest również jako środek na wsparcie układu nerwowego. Jeśli chodzi o funkcje poznawcze, objawy depresyjne i przewlekłe zmęczenie u osób bez wyraźnego niedoboru B12, czy poważnych zaburzeń neurologicznych, większość badań nie wykazała istotnych korzyści ze stosowania samej witaminy, ani jej połączeń z innymi witaminami z grupy B, choć można przypuszczać, że u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami neurologicznymi wyniki mogłyby być inne.
Zalecane dzienne poziomy spożycia (RDA) witaminy B12 dla różnych grup osób dorosłych.
|
Grupa
|
RDA
|
|
Kobiety i mężczyźni (≥19 lat)
|
2,4 µg
|
|
Kobiety w ciąży
|
2,6 µg
|
|
Kobiety karmiące piersią
|
2,8 µg
|
Pora stosowania witaminy B12
Przyjmowanie witaminy B12 najlepiej zaplanować rano, ponieważ u części osób jej suplementacja wieczorem może wiązać się z trudnościami z zasypianiem lub płytszym snem. Wynika to z tego, że witamina ta wspiera procesy wytwarzania energii i może działać lekko pobudzająco. W przypadku suplementacji witaminą B12 większe znaczenie niż pora dnia ma wybór jej formy chemicznej, ponieważ to ona decyduje o biodostępności i skuteczności działania.
Która witamina B12 jest najlepsza?
Najczęściej spotykane są cyjanokobalamina, metylokobalamina, hydroksykobalamina i adenozylokobalamina. Cyjanokobalamina jest stabilna i szeroko dostępna, jednak musi zostać przekształcona w aktywne postaci, co zmniejsza jej efektywność. Metylokobalamina jest jedną z form aktywnych, łatwo wykorzystywaną przez organizm i uważaną za jedną z najbardziej dostępnych.
Źródła:
- Markun, S., Gravestock, I., Jäger, L., Rosemann, T., Pichierri, G., & Burgstaller, J. M. (2021). Effects of Vitamin B12 Supplementation on Cognitive Function, Depressive Symptoms, and Fatigue: A Systematic Review, Meta-Analysis, and Meta-Regression. Nutrients, 13(3), 923. https://doi.org/10.3390/nu13030923
- Sohouli, M. H., Almuqayyid, F., Alfardous Alazm, A., Ziamanesh, F., Izze da Silva Magalhães, E., Bagheri, S. E., Rodrigues de Oliveira, B., Alfardous Alazm, M., Adi, A. R., Alomar, S., & Abu-Zaid, A. (2024). A comprehensive review and meta-regression analysis of randomized controlled trials examining the impact of vitamin B12 supplementation on homocysteine levels. Nutrition reviews, 82(6), 726–737. https://doi.org/10.1093/nutrit/nuad091
- Amini, M., Khosravi, M., Baradaran, H. R., & Atlasi, R. (2015). Vitamin B12 supplementation in end stage renal diseases: a systematic review. Medical journal of the Islamic Republic of Iran, 29, 167.
Zawarte treści mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Starannie dbamy o ich merytoryczną poprawność. Niemniej jednak, nie mają one na celu zastępować indywidualnej porady u specjalisty, dostosowanej do konkretnej sytuacji czytelnika.