Magnez i potas na wiosnę - wsparcie dla mięśni i układu nerwowego

Przez długi czas wiedza o magnezie i potasie była częścią ogólnych obserwacji dotyczących odżywiania. Rozwój chemii i nauk o żywieniu sprawił, że zaczęto dokładniej opisywać, jaką pełnią rolę w organizmie. Wraz z upowszechnieniem badań laboratoryjnych zauważono też, że składniki te występują w tkankach w ściśle określonych ilościach i muszą być regularnie dostarczane z pożywieniem. Magnez i potas należą dziś do najlepiej opisanych, niezbędnych pierwiastków mineralnych obecnych w żywności.

1. Charakterystyka magnezu
2. Charakterystyka potasu
3. Wiosna a magnez i potas

Charakterystyka magnezu

Magnez to pierwiastek mineralny obecny naturalnie w organizmie człowieka oraz w wielu produktach spożywczych. Największa część magnezu w organizmie znajduje się w kościach, a mniejsze ilości są obecne także w mięśniach i innych tkankach. Występuje między innymi w pełnoziarnistych produktach zbożowych, nasionach, pestkach, orzechach, kakao, suchych nasionach roślin strączkowych i części warzyw. Jest składnikiem, który w diecie nie pojawia się w jednej wybranej grupie produktów, lecz w wielu różnych elementach codziennego jadłospisu, dlatego jego poziom podaży zależy w dużej mierze od ogólnego sposobu żywienia i zróżnicowania diety.

Magnez w diecie - jak działa?

Z punktu widzenia żywieniowego magnez należy do pierwiastków mineralnych potrzebnych do codziennego funkcjonowania organizmu. Zgodnie z dopuszczonymi oświadczeniami zdrowotnymi jego obecność w diecie ma znaczenie dla utrzymania prawidłowego działania mięśni oraz układu nerwowego, utrzymania równowagi elektrolitowej oraz zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Bierze też udział w prawidłowym metabolizmie energetycznym, dlatego jest często wymieniany w kontekście codziennej aktywności i regularnego trybu życia. Co ciekawe, część funkcji magnezu wykazuje komplementarność z niektórymi funkcjami potasu.

"Niedobór magnezu obserwuje się często u osób regularnie sięgających po alkohol i chorych na cukrzycę, u których do jego patogenezy przyczynia się kombinacja rozmaitych czynników. Z powodu kiepskiej przyswajalności magnezu i jego kluczowej roli w ustroju człowieka warto umieścić ten pierwiastek w stałej suplementacji." Łukasz Domeracki - Dietetyk

Charakterystyka potasu

Potas to kolejny ważny pierwiastek mineralny dostarczany do organizmu wraz z codzienną dietą. Najwięcej potasu znajduje się wewnątrz komórek w tkankach, szczególnie w komórkach mięśniowych. Naturalnie występuje w wielu produktach roślinnych i zwierzęcych, ale szczególnie często kojarzy się go z warzywami, owocami, ziemniakami, pomidorami, roślinami strączkowymi oraz sokami warzywnymi. Jego obecność w jadłospisie jest zwykle związana z ogólną jakością diety, ponieważ większe ilości potasu pojawiają się najczęściej wtedy, gdy w menu regularnie znajdują się świeże lub mało przetworzone produkty.

Potas w diecie - jak działa?

Zgodnie z oświadczeniami dopuszczonymi przez EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) potas pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i mięśni oraz w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi. Jest więc składnikiem o kluczowym znaczeniu dla codziennego funkcjonowania całego organizmu. Pewne funkcje potasu można łączyć z funkcjami magnezu, przede wszystkim w zakresie prawidłowego funkcjonowania mięśni i układu nerwowego. Dla obu tych pierwiastków mineralnych dopuszczono takie oświadczenia zdrowotne.

Referencyjne wartości spożycia (RWS) dla potasu i magnezu.

Wiosna a magnez i potas

W kontekście nadchodzącej wiosny temat magnezu i potasu może być poruszany w rozmowach o samopoczuciu, aktywności fizycznej oraz umysłowej i zmianie codziennego rytmu dnia. W tym okresie wiele osób zwiększa ilość ruchu, częściej wychodzi z domu, wraca do spacerów, treningów lub prac w ogrodzie, a równocześnie zaczyna zwracać większą uwagę na jakość diety po zimowych miesiącach.

Zgodnie z dopuszczonymi oświadczeniami zdrowotnymi magnez przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania mięśni i układu nerwowego, a także do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, natomiast potas pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni oraz układu nerwowego. Z tego względu oba te pierwiastki mineralne są ważnym elementem codziennej diety w okresie, gdy organizacja dnia często się zmienia i rośnie znaczenie pełnowartościowych posiłków oraz nawodnienia. Warto dodać, że wiosna sprzyja też większemu udziałowi świeżych warzyw i owoców w jadłospisach, co ułatwia pokrycie zapotrzebowania na te składniki.

Źródła:

• Farag, M. A., Abib, B., Qin, Z., Ze, X., & Ali, S. E. (2023). Dietary macrominerals: Updated review of their role and orchestration in human nutrition throughout the life cycle with sex differences. Current research in food science, 6, 100450. https://doi.org/10.1016/j.crfs.2023.100450
• de Baaij, J. H., Hoenderop, J. G., & Bindels, R. J. (2015). Magnesium in man: implications for health and disease. Physiological reviews, 95(1), 1–46. https://doi.org/10.1152/physrev.00012.2014
• Stone, M. S., Martyn, L., & Weaver, C. M. (2016). Potassium Intake, Bioavailability, Hypertension, and Glucose Control. Nutrients, 8(7), 444. https://doi.org/10.3390/nu8070444