Olej konopny - jak i kiedy stosować?

Olej z nasion konopi (Cannabis sativa L.) stanowi przedmiot rosnącego zainteresowania w technologii żywności oraz w naukach o zdrowiu. Nasiona konopi, pozbawione właściwości psychoaktywnych, stanowią bowiem cenne źródło zdrowych tłuszczy, białka, błonnika oraz pierwiastków mineralnych. W sklepach łatwo znaleźć zarówno produkty spożywcze, jak i kosmetyki na ich bazie. Proces pozyskiwania oleju polega na tłoczeniu na zimno nasion, natomiast frakcja nietłuszczowa służy m.in. do produkcji odżywek białkowych.

1. Wygląd i występowanie konopi
2. Tłuszcze w oleju z konopi
3. Zastosowania oleju z konopi
4. Stosowanie oleju z konopi

Wygląd i występowanie konopi

Konopie siewne, z których pozyskuje się olej, to roślina jednoroczna, należąca do rodziny Cannabaceae, o charakterystycznym wyglądzie obejmującym dłoniaste liście oraz sztywną, kanciastą łodygę. Występuje naturalnie oraz w uprawach na terenach o umiarkowanym klimacie, szczególnie w Europie Środkowej, Azji Środkowej, a także w niektórych rejonach Ameryki Północnej.

Rolnicy chętnie uprawiają konopie, ponieważ nie prowadzą one do tak intensywnego zubożenia gleb, jak ma to miejsce w przypadku zbóż. Nasiona konopi są drobne, kuliste, o średnicy około 3-4 mm, pokryte twardą, błyszczącą łupiną w odcieniach od jasnozielonego po brunatny z szarawym nalotem.

Tłuszcze w oleju z konopi

Olej konopny zawiera około 70-80% wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, z dominacją kwasu linolowego (ok. 50-60%) i α-linolenowego (ok. 15-25%) oraz obecnością rzadko spotykanego kwasu γ-linolenowego. Stosunek kwasów omega-6 do omega-3 wynosi około 3:1, co zbliża go do uznawanych za optymalne proporcji dla ludzkiego żywienia.

Olej zawiera również tokoferole, głównie γ-tokoferol, który pełni funkcję naturalnego przeciwutleniacza, a także fitosterole, w tym β-sitosterol, kampesterol i stigmasterol. Do związków bioaktywnych obecnych w oleju z nasion konopi zalicza się także polifenole oraz niewielkie ilości kannabinoidów nieodurzających, takich jak kannabidiol (CBD), których zawartość zależy od technologii tłoczenia oraz czystości surowca.

Zastosowania oleju z konopi

Olej z nasion konopi charakteryzuje się jasnozieloną barwą z żółtawym odcieniem, która wynika z obecności chlorofilu oraz karotenoidów, a także specyficznym, orzechowo-trawiastym aromatem i delikatnym, lekko pikantnym smakiem. Punkt dymienia oleju z konopi wynosi około 165°C, co ogranicza jego zastosowanie do potraw niepodlegających wysokiej obróbce termicznej.

W kuchni olej z nasion konopi stosowany jest przede wszystkim na zimno, ze względu na swoją niską odporność na wysoką temperaturę. Najczęściej wykorzystywany jest jako dodatek do sałatek, surówek, hummusu, sosów typu vinaigrette, a także do polewania gotowych dań, takich jak kasze, makarony czy pieczywo. Dodawany jest do koktajli, smoothie oraz jogurtów, gdzie poprawia wartość odżywczą.

Ogólna charakterystyka oleju z konopi

Stosowanie oleju z konopi

Stany zapalne i zdrowie skóry

Wyniki badań naukowych sugerują, by olej z konopi stosować, kiedy organizm walczy z różnego rodzaju stanami zapalnymi. W atopowym zapaleniu skóry jego stosowanie wiązano z łagodzeniem objawów, co wynikać może z zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Przeglądy literatury wskazują na średni do dużego efekt w kontekście zmniejszania nawrotów atopowego zapalenia skóry w porównaniu do oliwy z oliwek, choć potrzebne są dalsze badania o wyższej jakości.

Choroby przewlekłe

W chorobach przewlekłych, takich jak stwardnienie rozsiane, stosowanie diety roślinnej z dodatkiem oleju konopnego wiązano z redukcją zmęczenia i poprawą funkcjonowania, jednak dane te także wymagają dalszego potwierdzenia. W chorobie zwyrodnieniowej stawów kolanowych miejscowa aplikacja oleju przynosiła efekty przeciwbólowe porównywalne z żelem z diklofenakiem (lekiem przeciwbólowym).

Najlepszy na zimno!

Olej z nasion konopi należy stosować na zimno jako dodatek do potraw, unikając podgrzewania, aby zachować jego właściwości odżywcze i bioaktywne. Może być także stosowany miejscowo na skórę, szczególnie w przypadku środków zawierających ekstrakt z kannabidiolem (CBD), pozyskiwany z kwiatów konopi. Mieszanka taka jest dostępna zarówno w formie olejków, jak i kapsułek przeznaczonych do stosowania doustnego.

Źródła:

• Cerino P, Buonerba C, Cannazza G, et al. A Review of Hemp as Food and Nutritional Supplement. Cannabis Cannabinoid Res. 2021;6(1):19-27. Published 2021 Feb 12. doi:10.1089/can.2020.0001
• Salehi A, Puchalski K, Shokoohinia Y, Zolfaghari B, Asgary S. Differentiating Cannabis Products: Drugs, Food, and Supplements. Front Pharmacol. 2022;13:906038. Published 2022 Jun 27. doi:10.3389/fphar.2022.906038
• Harirchian MH, Karimi E, Bitarafan S. Diet and disease-related outcomes in multiple sclerosis: A systematic review of clinical trials. Curr J Neurol. 2022;21(1):52-63. doi:10.18502/cjn.v21i1.9362
• Bath-Hextall FJ, Jenkinson C, Humphreys R, Williams HC. Dietary supplements for established atopic eczema. Cochrane Database Syst Rev. 2012;2012(2):CD005205. Published 2012 Feb 15. doi:10.1002/14651858.CD005205.pub3
• Reynolds KA, Juhasz MLW, Mesinkovska NA. The role of oral vitamins and supplements in the management of atopic dermatitis: a systematic review. Int J Dermatol. 2019;58(12):1371-1376. doi:10.1111/ijd.14404
• Del Bo' C, Deon V, Abello F, et al. Eight-week hempseed oil intervention improves the fatty acid composition of erythrocyte phospholipids and the omega-3 index, but does not affect the lipid profile in children and adolescents with primary hyperlipidemia. Food Res Int. 2019;119:469-476. doi:10.1016/j.foodres.2018.12.045
• Abbasifard M, Moosavi Z, Azimi M, et al. Effect of Topical Hemp (Cannabis sativa L.) Seed Oil on Knee Osteoarthritis: A Randomized Double-Blind Controlled Trial. Pain Manag Nurs. 2025;26(1):e74-e81. doi:10.1016/j.pmn.2024.08.001