Owoce najbogatsze w antyoksydanty

Owoc pełni u roślin jasno określoną funkcję biologiczną związaną z rozmnażaniem. Jeśli chodzi o ich konsumpcję oraz ekstrakty ze słodkich owoców, najwięcej danych z badań klinicznych dotyczy koncentratów bogatych w polifenole, czyli naturalnych związków roślinnych obecnych głównie w skórkach, pestkach i soku. Najchętniej badane są ekstrakty z granatu, winogron i cytrusów, a także borówek, czy jabłek, zarówno w formie świeżej, jak i w formie skoncentrowanej, podawane jako kapsułki, proszki lub płynne preparaty.

1. Funkcja biologiczna owoców
2. Antyoksydanty w owocach
3. Owoce w diecie

Funkcja biologiczna owoców

Owoc powstaje po zapyleniu i zapłodnieniu kwiatu i stanowi strukturę otaczającą nasiona. Jego podstawowym zadaniem jest ochrona rozwijających się nasion przed wysychaniem, uszkodzeniami mechanicznymi oraz częścią czynników środowiskowych. W trakcie dojrzewania owocu zachodzą zmiany, które są skoordynowane z rozwojem nasion, tak aby ich uwolnienie następowało w momencie, gdy są one zdolne do kiełkowania. Dzięki temu roślina zwiększa szansę na skuteczne wydanie potomstwa.

W przypadku wielu gatunków owoce są zjadane przez zwierzęta, a nasiona są przenoszone wraz z nimi na większe odległości. Część nasion przechodzi przez przewód pokarmowy w niezmienionej formie, inne są wypluwane lub odrzucane podczas jedzenia, co prowadzi do ich rozprzestrzenienia poza bezpośrednie otoczenie rośliny macierzystej. U niektórych gatunków owoce są przystosowane do rozsiewania przez wiatr lub wodę, co pozwala na kolonizowanie nowych obszarów.

Kaloryczność produktów uważanych za najzdrowsze

Antyoksydanty w owocach

Owoce są cenione w diecie między innymi dlatego, że dostarczają naturalnych antyoksydantów, czyli związków roślinnych występujących szczególnie w intensywnie zabarwionych częściach miąższu, soku i skórki. W granacie uwagę zwracają polifenole, w tym punikalaginy oraz antocyjany, które odpowiadają za rubinowy kolor i charakterystyczny, wyrazisty smak. Zwykle spożywa się go jako świeże ziarna lub sok.

Winogrona dostarczają wielu polifenoli, a szczególnym ich źródłem są pestki, w których występują proantocyjanidyny należące do flawonoidów. Ciemniejsze odmiany winogron i produkty wytwarzane z całych owoców mają zwykle bogatszy zestaw związków antyoksydacyjnych, niż te, w których usuwa się skórkę i pestki. W podobnej grupie barwników roślinnych mieszczą się antocyjany, typowe dla borówek i wiśni, które nadają im kolor od czerwonego po granatowy i fioletowy. To właśnie te barwniki sprawiają, że owoce jagodowe często kojarzy się z wysoką zawartością związków o właściwościach antyoksydacyjnych.

Cytrusy, takie jak pomarańcze, grejpfruty i mandarynki, wyróżniają się obecnością flawonoidów, w tym hesperydyny, a także witaminy C. Najwięcej związków roślinnych znajduje się zwykle w białej części pod skórką oraz w błonkach oddzielających cząstki, dlatego spożywanie całego owocu daje inny profil składników, niż sam sok.

Jabłka natomiast są źródłem kwercetyny i innych polifenoli, a także pektyn, czyli frakcji błonnika rozpuszczalnego. W ich przypadku istotne jest to, że spora część związków roślinnych znajduje się w skórce, więc sposób obierania może zmieniać końcową zawartość tych składników w porcji.

Owoce w diecie

Owoce są naturalnym elementem diety i mogą być spożywane regularnie jako część codziennych posiłków lub przekąsek. Zawarty w nich cukier występuje razem z błonnikiem, wodą i innymi składnikami, co wpływa na wolniejsze wchłanianie i łagodniejszą odpowiedź glikemiczną, niż w przypadku produktów wysoko przetworzonych. Z tego powodu nie ma podstaw, aby obawiać się owoców, jeśli cała dieta opiera się na produktach mało przetworzonych i dostarcza odpowiednich ilości błonnika. Znaczenie ma nie tylko ilość owoców, ale także kontekst posiłku, obecność białka (np. mięs, ryb, nabiału, jaj, strączków), tłuszczu (np. oliwy z oliwek, awokado) i innych źródeł błonnika (np. orzechów, warzyw krzyżowych).

Źródła:

• Bahari, H., Omidian, K., Goudarzi, K., Rafiei, H., Asbaghi, O., Hosseini Kolbadi, K. S., Naderian, M., & Hosseini, A. (2024). The effects of pomegranate consumption on blood pressure in adults: A systematic review and meta-analysis. Phytotherapy research : PTR, 38(5), 2234–2248. https://doi.org/10.1002/ptr.8170
• Feringa, H. H., Laskey, D. A., Dickson, J. E., & Coleman, C. I. (2011). The effect of grape seed extract on cardiovascular risk markers: a meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of the American Dietetic Association, 111(8), 1173–1181. https://doi.org/10.1016/j.jada.2011.05.015
• Huang, H., Liao, D., He, B., Zhou, G., & Cui, Y. (2023). Effects of Citrus Flavanone Hesperidin Extracts or Purified Hesperidin Consumption on Risk Factors for Cardiovascular Disease: Evidence From an Updated Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Current developments in nutrition, 8(9), 102055. https://doi.org/10.1016/j.cdnut.2023.102055
• Zhu, X., Xu, G., Jin, W., Gu, Y., Huang, X., & Ge, L. (2021). Apple or apple polyphenol consumption improves cardiovascular disease risk factors: a systematic review and meta-analysis. Reviews in cardiovascular medicine, 22(3), 835–843. https://doi.org/10.31083/j.rcm2203089