Probiotyk rano na czczo. Kiedy brać probiotyki?

Probiotyki, czyli żywe bakterie korzystne dla człowieka zamknięte w kapsułce lub saszetce, od lat cieszą się dużym zainteresowaniem, ponieważ uznaje się je za efektywne wsparcie dla zdrowia jelit. Coraz więcej osób sięga, po nie, aby poprawić trawienie, odporność czy samopoczucie psychiczne, jednak wciąż pojawiają się pytania o sposób ich stosowania. Poza doborem szczepów bakterii oraz ustaleniem dawkowania jednym z najczęściej poruszanych zagadnień jest to, czy pora przyjmowania probiotyku ma znaczenie dla jego skuteczności.

1. Rola bakterii w jelitach
2. Najbardziej znane probiotyki
3. Pora stosowania probiotyków

Rola bakterii w jelitach

Wsparcie trawienia i produkcja witamin

Bakterie jelitowe to ogromna społeczność drobnoustrojów żyjących w przewodzie pokarmowym człowieka, która liczy biliony komórek i obejmuje setki gatunków różniących się właściwościami. Tworzą one tak zwany mikrobiom jelitowy i pełnią wiele ważnych funkcji w organizmie. Wspierają trawienie, pomagając rozkładać składniki pokarmowe, których człowiek sam nie jest w stanie strawić, a dodatkowo same wytwarzają witaminy, na przykład witaminę K i niektóre witaminy z grupy B.

Produkcja maślanu i funkcja ochronna

Produkują krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, jak maślan, które odżywiają komórki jelita oraz biorą udział w regulacji aktywności układu odpornościowego, chroniąc przed nadmiernym rozwojem szkodliwych drobnoustrojów i wspierając naturalne mechanizmy obronne organizmu. Coraz więcej badań pokazuje też wpływ bakterii jelitowych na układ nerwowy i samopoczucie psychofizyczne, ponieważ komunikują się z mózgiem za pomocą sygnałów chemicznych

"Relacje pomiędzy ludzkim organizmem jako gospodarzem a jego mikroflorą jelitową polegają na ustaleniu się korzystnej symbiozy. Symbiotyczne mikroorganizmy pełnią szeroką gamę pożytecznych funkcji w naszym organizmie."  Łukasz Domeracki - mgr Technologii Żywności

Najbardziej znane probiotyki

Probiotyki to preparaty zawierające żywe bakterie, które kooperują z mikrobiotą jelitową człowieka. Do najlepiej przebadanych szczepów probiotycznych należą Lactobacillus rhamnosus GG, Saccharomyces boulardii oraz Bifidobacterium lactis BB-12, których skuteczność potwierdzono w wielu badaniach klinicznych. L. rhamnosus GG najczęściej stosuje się, aby zmniejszyć ryzyko biegunki związanej z antybiotykami i wspierać odporność. S. boulardii pomaga skracać czas biegunki w podróży i stosuje się w infekcjach Clostridioides difficile i Helicobacter pylori. B. lactis BB-12 znany jest z poprawy funkcji przewodu pokarmowego u dzieci i może wzmacniać odpowiedź odpornościową.

 Obszary i mechanizmy działania korzystnych dla człowieka bakterii.

Pora stosowania probiotyków

Badania wskazują, że niektóre probiotyki lepiej znoszą przejście przez żołądek, gdy są przyjmowane razem z posiłkiem zawierającym tłuszcz, lub tuż przed nim, ponieważ wtedy pH w żołądku chwilowo rośnie i środowisko staje się mniej kwaśne, co sprzyja przeżyciu bakterii i dotarciu do miejsca docelowego, czyli jelit.

Dodatkowo posiłek zawierający źródła błonnika, czyli warzywa i / lub owoce, oraz ziarna i / lub orzechy, czy produkty fermentowane, jak kefir, czy ogórki kiszone, może zapewnić bakteriom jelitowym dawkę prebiotyku, czyli pożywki, która umożliwia wzrost i namnażanie.

Warto też dodać, że probiotyki lepiej jest przyjmować w ciągu dnia niż na noc, ponieważ u części osób mogą one powodować przejściowe wzdęcia i gazy. Kiedy jest się w trakcie antybiotykoterapii ważne jest także zachowanie odstępu co najmniej dwóch godzin między probiotykiem, a antybiotykiem.

Źródła:

• Tompkins, T. A., Mainville, I., & Arcand, Y. (2011). The impact of meals on a probiotic during transit through a model of the human upper gastrointestinal tract. Beneficial microbes, 2(4), 295–303. https://doi.org/10.3920/BM2011.0022
• Treven, P., Paveljšek, D., Bogovič Matijašić, B., & Mohar Lorbeg, P. (2024). The Effect of Food Matrix Taken with Probiotics on the Survival of Commercial Probiotics in Simulation of Gastrointestinal Digestion. Foods (Basel, Switzerland), 13(19), 3135. https://doi.org/10.3390/foods13193135