Boczniak ostrygowaty - właściwości, działanie

Boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus) to grzyb o charakterystycznym wachlarzowatym kształcie i szarobrązowej barwie, który rośnie głównie na martwym drewnie liściastym w lasach strefy umiarkowanej, ale jest też szeroko uprawiany na całym świecie. Ze względu na swoje walory smakowe i łatwość hodowli stanowi popularny składnik diety, szczególnie w krajach azjatyckich i Europie Środkowej. Oprócz wartości odżywczych zawiera szereg bioaktywnych związków, w tym β-glukany o potencjale prozdrowotnym.

1. Właściwości prozdrowotne boczniaka
2. Korzyści na podstawie badań
3. Działanie odpornościowe boczniaka

Właściwości prozdrowotne boczniaka

W badaniach klinicznych zauważono, że regularne spożywanie boczniaka może wpływać korzystnie na poziom glukozy we krwi, zarówno na czczo, jak i po posiłku. Może też obniżać stężenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL oraz triglicerydów, co sugeruje jego działanie wspierające zdrowie sercowo-naczyniowe. W niektórych przypadkach zaobserwowano również spadek ciśnienia tętniczego, choć masa ciała uczestników nie ulegała zmianie, a subiektywne odczucia głodu, czy sytości nie były w większości badań analizowane.

Korzyści na podstawie badań

Co ciekawe, w jednym z badań z udziałem osób z nadwagą wykazano, że posiłek zawierający spokrewniony gatunek boczniaka (Pleurotus eryngii) prowadził do niższego wzrostu poziomu glukozy po jedzeniu oraz do zmniejszonego wydzielania greliny (hormonu odpowiedzialnego za uczucie głodu).

W innym badaniu przeprowadzonym wśród mieszkańców wiejskiej części Meksyku wykazano, że włączenie boczniaka do zdrowej diety opartej na lokalnych produktach wiązało się z obniżeniem poziomu glukozy, cholesterolu, triglicerydów oraz tkanki trzewnej, zwłaszcza u kobiet.

Ogólna charakterystyka boczniaka ostrygowatego

Działanie odpornościowe boczniaka

Alergie i odporność

Boczniak ostrygowaty, dzięki zawartości specyficznych polisacharydów z grupy β-glukanów, zwłaszcza pleuranu, może wpływać też na odporność. U dzieci z częstymi infekcjami dróg oddechowych, u których dodatkowo stwierdzono cechy atopii, czyli skłonność do reakcji alergicznych, pleuran nie tylko obniżał liczbę eozynofilów we krwi obwodowej  (komórek typowo zwiększonych w stanach alergicznych), ale także stabilizował stężenie całkowitego IgE, co sugeruje, że może działać również przez łagodzenie reakcji alergicznych.

"Kiedy spożywasz pokarmy bogate w beta-glukan, tworzy on substancję przypominającą żel, która spowalnia szybkość przemieszczania się pokarmu z żołądka do jelit. Ten wolniejszy ruch pomaga zmniejszyć skoki poziomu glukozy we krwi." Agata Bugorska - Trener personalny, szkoleniowiec IFAA

U sportowców

β-glukany z boczniaka zostały przebadane też u sportowców wyczynowych, u których intensywny wysiłek fizyczny może osłabiać działanie układu odpornościowego. W badaniu tym suplementacja β-glukanami związana była ze spadkiem aktywności komórek NK (natural killers), które są ważnym elementem odporności wrodzonej i odpowiadają za niszczenie zakażonych lub nowotworowych komórek.

Infekcje górnych dróg oddechowych

W innej grupie osób aktywnych suplementacja pleuranem przez trzy miesiące wiązała się ze zmniejszeniem liczby epizodów infekcji górnych dróg oddechowych. Co istotne, proces fagocytozy, czyli pochłaniania i neutralizowania patogenów przez komórki odpornościowe, pozostał na stabilnym poziomie w grupie przyjmującej pleuran, podczas gdy w grupie placebo wyraźnie się obniżył, co sugeruje, że boczniak może przeciwdziałać spadkom funkcji immunologicznych związanym z wysiłkiem fizycznym.

Źródła:

• Dicks, L., & Ellinger, S. (2020). Effect of the Intake of Oyster Mushrooms (Pleurotus ostreatus) on Cardiometabolic Parameters-A Systematic Review of Clinical Trials. Nutrients, 12(4), 1134. https://doi.org/10.3390/nu12041134
• González-Bonilla, A., Meneses, M. E., Pérez-Herrera, A., Armengol-Álvarez, D., & Martínez-Carrera, D. (2022). Dietary Supplementation with Oyster Culinary-Medicinal Mushroom, Pleurotus ostreatus (Agaricomycetes), Reduces Visceral Fat and Hyperlipidemia in Inhabitants of a Rural Community in Mexico. International journal of medicinal mushrooms, 24(9), 49–61. https://doi.org/10.1615/IntJMedMushrooms.2022044837
• Kleftaki, S. A., Simati, S., Amerikanou, C., Gioxari, A., Tzavara, C., Zervakis, G. I., Kalogeropoulos, N., Kokkinos, A., & Kaliora, A. C. (2022). Pleurotus eryngii improves postprandial glycaemia, hunger and fullness perception, and enhances ghrelin suppression in people with metabolically unhealthy obesity. Pharmacological research, 175, 105979. https://doi.org/10.1016/j.phrs.2021.105979
• Bobovčák, M., Kuniaková, R., Gabriž, J., & Majtán, J. (2010). Effect of Pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) supplementation on cellular immune response after intensive exercise in elite athletes. Applied physiology, nutrition, and metabolism = Physiologie appliquee, nutrition et metabolisme, 35(6), 755–762. https://doi.org/10.1139/H10-070
• Bergendiova, K., Tibenska, E., & Majtan, J. (2011). Pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) supplementation, cellular immune response and respiratory tract infections in athletes. European journal of applied physiology, 111(9), 2033–2040. https://doi.org/10.1007/s00421-011-1837-z
• Jesenak, M., Hrubisko, M., Majtan, J., Rennerova, Z., & Banovcin, P. (2014). Anti-allergic effect of Pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) in children with recurrent respiratory tract infections. Phytotherapy research : PTR, 28(3), 471–474. https://doi.org/10.1002/ptr.5020