Jak wybrać dobry krem z kolagenem do twarzy?

Kolagen jest jednym z kluczowych składników budujących organizm człowieka i odpowiada za jego trwałość na czynniki działające zarówno z zewnątrz, jak i od wewnątrz ciała. Występuje w wielu odmianach, a każda z nich pełni nieco inną funkcję. To białko jest nie tylko elementem strukturalnym, ale też aktywnym uczestnikiem procesów regeneracyjnych i ochronnych. Z wiekiem jego ilość i jakość ulegają zmianom, przez co bardzo popularnymi produktami wśród osób dbających o „anti-aging” są kremy i suplementy z kolagenem.

1. Charakterystyka kolagenu
2. Skuteczność kremów z kolagenem
3. Suplementacji kolagenem czy krem z kolagenem?
4. Dieta a działanie kolagenu
5. Wybór kolagenu w kremie

Charakterystyka kolagenu

Kolagen to białko, które można uznać za swoisty „mikroszkielet” wszystkich tkanek w organizmie, bo odpowiada za ich wytrzymałość i elastyczność. To najczęściej występujące białko w ludzkim organizmie, stanowiące około jedną trzecią wszystkich białek. Buduje włókna, które działają jak rusztowanie, utrzymując skórę, kości, chrząstki, ścięgna, więzadła i naczynia krwionośne w odpowiedniej formie. Kolagen tworzy długie łańcuchy aminokwasów, które układają się w potrójną spiralę, co nadaje mu wyjątkową odporność na rozciąganie i uszkodzenia mechaniczne.

Wyróżnia się kilkadziesiąt typów kolagenu, ale dominujące u człowieka są cztery.

• Typ I jest najbardziej rozpowszechniony i znajduje się w skórze, kościach, ścięgnach oraz więzadłach.
• Typ II dominuje w chrząstce stawowej, dlatego odpowiada za amortyzację stawów.
• Typ III często współwystępuje z typem I i buduje między innymi ściany naczyń krwionośnych, skórę właściwą i narządy wewnętrzne, dzięki czemu tkanki są bardziej sprężyste.
• Typ IV pełni natomiast szczególną rolę w błonach podstawnych, czyli cienkich warstwach oddzielających różne tkanki, na przykład naskórek od skóry właściwej, i pomaga utrzymać ich integralność.

W tkankach takich jak rogówka oka, czy łożysko obecne są też bardziej wyspecjalizowane typy kolagenu, ale to właśnie typy I, II, III i IV są najczęściej omawiane.

Skuteczność kremów z kolagenem

Istnieją wyniki badań sugerujące, że kremy zawierające kolagen mogą wspierać kondycję skóry, choć trzeba pamiętać, że dowody są ograniczone i nie zawsze jednoznaczne, ponieważ kolagen to duże białko, które naturalnie trudno przenika przez barierę skóry zwaną warstwą rogową, czyli najbardziej zewnętrzną warstwę naskórka. W części prac stosowano jednak hydrolizowany kolagen albo krótsze fragmenty białka określane jako peptydy, które dzięki mniejszym rozmiarom cząsteczek mają większą szansę na przenikanie i wykazywanie działania.

W badaniach z udziałem kobiet, które przez kilka tygodni używały kremów z tripeptydem kolagenowym, zaobserwowano poprawę nawilżenia, elastyczności i gęstości skóry, a także zmniejszenie drobnych zmarszczek.

W innych eksperymentach wykazano, że mikronizowany kolagen, czyli rozdrobniony na bardzo małe cząstki, może docierać głębiej do naskórka, sprzyjając utrzymaniu gładkości i zatrzymywaniu wody. Niektórzy badacze zwracają jednak uwagę, że część efektów może wynikać z samego działania nawilżającego i tworzenia ochronnej powłoki na powierzchni skóry, a niekoniecznie z przebudowy jej głębszych warstw.

Cechy dobrego kremu z kolagenem do twarzy

Suplementacji kolagenem czy krem z kolagenem?

Mocniejsze, niż w przypadku kremów, dowody naukowe istnieją w przypadku suplementacji doustnej peptydami kolagenowymi. Ich skuteczność była oceniana w metaanalizach, czyli badaniach podsumowujących wyniki wielu niezależnych prób klinicznych, co pozwala uzyskać bardziej wiarygodny obraz działania. W takich analizach zaobserwowano, że regularne spożywanie peptydów kolagenowych, zwykle w dawkach od kilku do kilkunastu gramów dziennie przez okres kilku miesięcy, może prowadzić do wyraźnej poprawy zdolności do zatrzymywania wody w warstwie naskórka, a także do zwiększenia elastyczności skóry.

W niektórych badaniach wskazywano też na spłycenie drobnych zmarszczek i poprawę ogólnej jędrności, co tłumaczy się stymulacją fibroblastów, czyli komórek skóry odpowiedzialnych za produkcję kolagenu i elastyny. Efekty te są bardziej przekonujące, niż w przypadku kremów, ponieważ doustne peptydy trafiają do krwiobiegu i mogą być dostarczane do skóry od wewnątrz, co omija problem bariery naskórkowej.

Dieta a działanie kolagenu

Na prawidłową produkcję kolagenu i zdrowie skóry duży wpływ ma stan odżywienia, bo w procesie jego syntezy uczestniczy wiele kofaktorów, czyli składników wspierających reakcje biochemiczne. Kluczowa jest witamina C, bez której włókna kolagenowe nie uzyskują właściwej struktury, a jej niedobór prowadzi do osłabienia tkanek i wolniejszego gojenia ran. Istotna jest też biotyna, nazywana witaminą B7 lub H, która wspiera metabolizm białek i tłuszczów, co przekłada się na kondycję skóry, włosów i paznokci.

Cynk, czyli pierwiastek mineralny, reguluje pracę komórek produkujących kolagen oraz uczestniczy w podziale komórek skóry, a jego brak powoduje gorsze gojenie i zmiany skórne. Duże znaczenie mają także miedź, która wzmacnia włókna poprzez tworzenie wiązań poprzecznych, i krzem, odpowiadający za prawidłowe odkładanie kolagenu. Dodatkowo jeden z tłuszczy, kwas gamma-linolenowy (GLA) z oleju z wiesiołka lub ogórecznika, może wspierać barierę lipidową i nawilżenie skóry.

"Kwas hialuronowy i witamina C to dwa niezwykle ważne składniki dla organizmu, których połączenie w jednej formule potęguje działanie peptydów kolagenowych, zapewniając kompleksowe wsparcie dla urody i zdrowia." Anna Zięba - Dietetyk

Wybór kolagenu w kremie

W świetle dostępnych danych, wybierając krem z kolagenem do twarzy, warto szukać formuły zawierającej hydrolizat kolagenu lub peptydy kolagenowe (mniejsze cząsteczki, które mają większe szanse przeniknąć lub przynajmniej działać w warstwach powierzchniowych skóry), najlepiej w połączeniu z substancjami wspierającymi przenikanie (np. liposomy) oraz składników nawilżających (np. kwas hialuronowy), a także antyoksydantów (np. witamina C). Krem powinien mieć odpowiednie pH i stabilność, by peptydy nie uległy degradacji, a do tego charakteryzować się lekką konsystencją, by ułatwić aplikację i wchłanianie.

Peptydy kolagenowe (hydrolizowane) doustnie stosowane były w badaniach z udziałem ludzi w dawkach od około 2,5 do 10 gramów dziennie przez 8-12 tygodni. Na rynku dostępne są w różnych postaciach, takich jak proszek do rozpuszczania w wodzie lub innych napojach, gotowe saszetki i puszki oraz shoty, a także kapsułki i tabletki ułatwiające dawkowanie, czy batony proteinowe wzbogacane kolagenem.

Źródła:

• Lee, Y. I., Lee, S. G., Jung, I., Suk, J., Lee, M. H., Kim, D. U., & Lee, J. H. (2022). Effect of a Topical Collagen Tripeptide on Antiaging and Inhibition of Glycation of the Skin: A Pilot Study. International journal of molecular sciences, 23(3), 1101. https://doi.org/10.3390/ijms23031101
• Lubart, R., Yariv, I., Fixler, D., & Lipovsky, A. (2022). A Novel Facial Cream Based on Skin-penetrable Fibrillar Collagen Microparticles. The Journal of clinical and aesthetic dermatology, 15(5), 59–64.
• Jadach, B., Mielcarek, Z., & Osmałek, T. (2024). Use of Collagen in Cosmetic Products. Current Issues in Molecular Biology, 46(3), 2043-2070. https://doi.org/10.3390/cimb46030132
• Guadanhim, L.R.S., Miot, H.A., Soares, J.L.M. et al. Efficacy and Safety of Topical or Oral Hydrolyzed Collagen in Women with Dermatoporosis: A Randomized, Double-Blind, Factorial Design Study. Dermatol Ther (Heidelb) 13, 523–534 (2023). https://doi.org/10.1007/s13555-022-00859-y