Jakie witaminy ma aronia?

Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) to roślina pochodząca z Ameryki Północnej, która zyskała popularność w Europie dzięki wyjątkowym właściwościom prozdrowotnym. Jej ciemnofioletowe owoce, o cierpkim smaku i dużej zawartości antocyjanów, cenione są zarówno w fitoterapii, jak i w przemyśle spożywczym. Ze względu na wysoką koncentrację polifenoli i związaną z nią zdolność do neutralizacji wolnych rodników, które w nadmiarze szkodzą komórkom w organizmie, aronia bywa określana mianem "superowocu".

1. Zastosowania kulinarne aronii
2. Skład odżywczy owoców aronii
3. Witaminy w aronii

Zastosowania kulinarne aronii

Owoce aronii rzadko spożywa się w stanie surowym, ponieważ ich cierpki smak i uczucie suchości w ustach sprawiają, że są mało atrakcyjne organoleptycznie. Dużo częściej trafiają do przetwórstwa, gdzie poddaje się je obróbce termicznej lub mechanicznemu rozdrobnieniu, co poprawia ich smak i konsystencję. Obróbka pozwala też zachować większość właściwości bioaktywnych, a nawet w niektórych przypadkach zwiększać ich biodostępność.

W kuchni

W kuchni domowej z aronii przygotowuje się dżemy, konfitury, przeciery, musy, galaretki, a także soki, syropy czy kompoty. Owoc ten dobrze komponuje się z jabłkami, gruszkami i porzeczkami, co pozwala na złagodzenie jego intensywnego profilu smakowego.

W przemyśle spożywczym

W produktach wytwarzanych w skali przemysłowej aronia jest wykorzystywana jako składnik jogurtów, napojów funkcjonalnych i batonów zbożowych, często w formie koncentratu lub liofilizatu. Dzięki stabilnym antocyjanom może również pełnić rolę naturalnego barwnika, zwłaszcza w produktach, gdzie pożądany jest ciemnofioletowy kolor bez dodatku syntetycznych substancji. Aronię można spożywać też w formie składnika herbat ziołowych, granoli lub mieszanek studenckich.

Skład odżywczy owoców aronii

Sto gramów świeżej aronii dostarcza około 47-48 kilokalorii, co czyni ją owocem niskokalorycznym. Główne źródło energii stanowią węglowodany, których zawartość sięga do 10 gramów w owocach dojrzałych. Ilość białka jest minimalna, nie przekracza 1 grama, natomiast tłuszcz występuje w śladowych ilościach głównie w nasionach. Kluczowym składnikiem z punktu widzenia żywieniowego jest błonnik pokarmowy, którego ilość oscyluje wokół 5 gramów na 100 gramów świeżych owoców.

To może mieć znaczenie nie tylko w kontekście sytości, ale również zdrowia przewodu pokarmowego. Błonnik aronii wspiera perystaltykę jelit, wpływa korzystnie na skład mikrobioty, może również obniżać poposiłkowy wzrost glukozy we krwi, szczególnie gdy owoce spożywane są w całości, a nie w formie soku. Jego połączenie z polifenolami czyni aronię produktem funkcjonalnym, którego regularne spożycie może mieć korzystny wpływ na metabolizm i parametry zapalne, co obserwowano w kilku badaniach interwencyjnych.

Witaminy w aronii

Makroskładniki 

W 100 gramach świeżych owoców aronii znajduje się około 21 mg witaminy C, co stanowi około 1/5 dziennego zapotrzebowania osoby dorosłej. To ilość porównywalna z wieloma owocami, jednak z uwagi na niską kaloryczność aronii, jej gęstość odżywcza jest wyjątkowo wysoka.

Witaminy

Witamina C pełni funkcje antyoksydacyjne i chroni komórki przed licznymi uszkodzeniami, co przekłada się m.in. na procesy odpornościowe. Oprócz tego wpływa na syntezę kolagenu, podstawowego budulca tkanek. Owoce aronii zawierają również znaczące ilości witaminy K, około 19,3 µg/100 g, co odpowiada niemal 20% dziennego zapotrzebowania.

Ta witamina jest niezbędna do prawidłowego krzepnięcia krwi oraz wspiera gospodarkę wapniową, mając znaczenie dla mineralizacji kości. Jej przyswajanie odbywa się w towarzystwie tłuszczu, co warto rozważyć przy spożywaniu aronii. Poza tym w aronii obecne są witaminy z grupy B - tiamina (B1), ryboflawina (B2) i pirydoksyna (B6), jednak ich ilości są niższe, niż w roślinach strączkowych, czy produktach zbożowych.

Minerały

Warto też zwrócić uwagę na zawartość niektórych pierwiastków mineralnych. Tutaj cenną substancją odżywczą jest mangan w ilości około 0,5 mg/100 g, co pokrywa 25% dziennego zapotrzebowania osoby dorosłej. Mangan bierze udział w pracy enzymów antyoksydacyjnych, metabolizmie aminokwasów i tłuszczów oraz w procesach regeneracji tkanek.

Zawartość witamin w 100 g owoców aronii

Źródła:

• Sidor A, Gramza-Michałowska A. Black Chokeberry Aronia melanocarpa L.-A Qualitative Composition, Phenolic Profile and Antioxidant Potential. Molecules. 2019;24(20):3710. Published 2019 Oct 15. doi:10.3390/molecules24203710
• Jurendić T, Ščetar M. Aronia melanocarpa Products and By-Products for Health and Nutrition: A Review. Antioxidants (Basel). 2021;10(7):1052. Published 2021 Jun 29. doi:10.3390/antiox10071052
• Xu J, Li F, Zheng M, Sheng L, Shi D, Song K. A Comprehensive Review of the Functional Potential and Sustainable Applications of Aronia melanocarpa in the Food Industry. Plants (Basel). 2024;13(24):3557. Published 2024 Dec 20. doi:10.3390/plants13243557