Omega-3 i ich wpływ na skórę, włosy i paznokcie

Kwasy omega-3 to grupa wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Do najważniejszych przedstawicieli zalicza się kwas α-linolenowy (ALA), eikozapentaenowy (EPA) oraz dokozaheksaenowy (DHA). Zainteresowanie ich zastosowaniem w dermatologii wynika przede wszystkim z obserwacji, że niedobory omega-3 mogą nasilać stany zapalne skóry, przyspieszać procesy starzenia się oraz pogarszać kondycję włosów i paznokci.

1. Charakterystyka kwasów omega-3
2. Budowa skóry, włosów i paznokci
3. Omega-3 na skórę, włosy i paznokcie
4. Dawkowanie omega-3
5. Jak wzmocnić działanie omega-3?

Charakterystyka kwasów omega-3

ALA występuje głównie w olejach roślinnych (np. lniany, rzepakowy), natomiast EPA i DHA są obecne w rybach morskich (łosoś, sardynki, makrela) oraz w olejach rybnych. Są to kwasy, na które w dietetyce zwraca się szczególną uwagę, bowiem gama produktów spożywczych zawierających omega-3 nie jest zbyt szeroka.

Kwasy te są prekursorami związków o działaniu przeciwzapalnym, wpływają na płynność błon komórkowych, regulują odpowiedź odpornościową i chronią przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Warto zaznaczyć, że to EPA i DHA, które pochodzą ze źródeł odzwierzęcych, mają większy udział w budowie i utrzymaniu integralności strukturalnej tkanek. Ich obecność w strukturach skóry może pośrednio wpływać na jej elastyczność, trwałość czy nawilżenie.

Budowa skóry, włosów i paznokci

Skóra zbudowana jest z trzech głównych warstw: naskórka, skóry właściwej oraz tkanki podskórnej. Naskórek pełni funkcję ochronną i barierową, a jego komórki, keratynocyty, tworzą warstwę rogową odpowiedzialną za ograniczenie utraty wody. W skórze właściwej znajdują się włókna kolagenu i elastyny, które zapewniają jędrność, sprężystość i integralność mechaniczno-strukturalną. W tej warstwie obecne są również mieszki włosowe, gruczoły łojowe i potowe, naczynia krwionośne oraz zakończenia nerwowe.

"Kwasy tłuszczowe omega 3 posiadają licznie udowodnione właściwości prozdrowotne. Można również zakładać, że wspomagają proces redukcji tkanki tłuszczowej. Zdecydowanie warto wprowadzić do diety tłuste ryby, owoce morza oraz ewentualną suplementację."  Łukasz Domeracki - mgr Technologii Żywności

Włosy i paznokcie są strukturami rogowymi. Włos składa się głównie z twardej keratyny (białka tworzącego keratynocyty), produkowanej przez komórki macierzy mieszka włosowego. Paznokieć tworzy płytka paznokciowa również bogata w keratynę. Stan tych tkanek zależy nie tylko od czynników genetycznych i hormonalnych, ale również od dostarczanych składników odżywczych.

Omega-3 na skórę, włosy i paznokcie

Kwasy omega-3, zwłaszcza EPA i DHA, mogą wpływać korzystnie na skórę, włosy i paznokcie dzięki kilku mechanizmom, które działają jednocześnie. Po pierwsze, ograniczają stany zapalne, EPA zmniejsza produkcję substancji zapalnych w organizmie, które w nadmiarze mogą powodować zaczerwienienie, świąd, czy nasilenie chorób skóry, takich jak trądzik, łuszczyca, czy AZS (atopowe zapalnie skóry). Po drugie, omega-3 wbudowują się w błony komórek skóry i mieszków włosowych, potencjalnie poprawiając ich elastyczność, nawodnienie i zdolność do regeneracji. Dodatkowo DHA może hamować rozpad kolagenu, który inicjowany jest m.in. przez procesy starzeniowe.

Zawartość kwasów omega-3 w wybranych produktach spożywczych.

Dawkowanie omega-3

Zalecane dzienne spożycie EPA i DHA w populacji ogólnej wynosi około 500 mg, jednak w przypadku interwencji dermatologicznych czy kardiologicznych, często stosuje się wyższe dawki, od 1 do 3 g dziennie. Takie ilości powinny być przyjmowane pod kontrolą specjalisty, szczególnie u osób z chorobami krążenia lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Suplementy występują w formie kapsułek z olejem rybim lub oleju. Kapsułki mogą zawierać dodatki witamin D oraz K, natomiast oleje często pozbawiane są zapachu, aby zwiększyć ich atrakcyjność sensoryczną.

"Wyniki badań wykazały znaczną redukcję agresywnego zachowania w grupie otrzymującej suplement omega-3 w porównaniu do grupy placebo. Sugeruje to, że kwasy tłuszczowe omega-3 mogą odgrywać rolę w modulacji agresywnego zachowania u dzieci." Tomasz Maciołek - Fizjoterapeuta

Jak wzmocnić działanie omega-3?

Skuteczność omega-3 można dodatkowo wzmocnić innymi substancjami, które działają wspierająco. Kolagen hydrolizowany dostarcza aminokwasów potrzebnych do odbudowy i utrzymania elastyczności skóry i paznokci, a witamina C pomaga w tworzeniu kolagenu. Cynk i biotyna biorą udział w produkcji keratyny, głównego białka w skórze, włosach i paznokciach. Krzem (np. z krzemionki) jest kolejnym pierwiastkiem wpływającym na strukturę kolagenu i elastyny, natomiast witamina A reguluje odnowę komórek skóry, a witamina E chroni komórki przed uszkodzeniami.

Źródła:

• Dickinson, A., Shao, A., Boyon, N., & Franco, J. C. (2011). Use of dietary supplements by cardiologists, dermatologists and orthopedists: report of a survey. Nutrition journal, 10, 20. https://doi.org/10.1186/1475-2891-10-20
• Dini, I., & Laneri, S. (2019). Nutricosmetics: A brief overview. Phytotherapy research : PTR, 33(12), 3054–3063. https://doi.org/10.1002/ptr.6494
• Kang, J. I., Yoon, H. S., Kim, S. M., Park, J. E., Hyun, Y. J., Ko, A., Ahn, Y. S., Koh, Y. S., Hyun, J. W., Yoo, E. S., & Kang, H. K. (2018). Mackerel-Derived Fermented Fish Oil Promotes Hair Growth by Anagen-Stimulating Pathways. International journal of molecular sciences, 19(9), 2770. https://doi.org/10.3390/ijms19092770
• Sawada, Y., Saito-Sasaki, N., & Nakamura, M. (2021). Omega 3 Fatty Acid and Skin Diseases. Frontiers in immunology, 11, 623052. https://doi.org/10.3389/fimmu.2020.623052