Przytulia czepna (Galium aparine) należy do grona roślin zielarskich, których historia zastosowania liczy setki, a według niektórych źródeł nawet tysiące lat. Jej obecność w tradycyjnym zielarstwie ludowym, zwłaszcza w Europie i krajach śródziemnomorskich, była dobrze ugruntowana już na długo przed pojawieniem się nowoczesnych metod analizy fitochemicznej. W dawnych zielnikach i przekazach historycznych była opisywana jako ziele oczyszczające, wspomagające pracę wątroby, nerek oraz układu limfatycznego.
![przytulia czepna napar]()
- Wygląd i występowanie przytulii czepnej
- Właściwości przytulii czepnej
- Stosowanie przytulii czepnej
Wygląd i występowanie przytulii czepnej
Przytulia czepna to roślina zielna o cienkich, wiotkich łodygach, które w sprzyjających warunkach mogą osiągać do dwóch metrów długości. Na ich powierzchni znajdują się drobne haczyki, które umożliwiają przyczepianie się do innych roślin i przedmiotów, co ułatwia roślinie wspinanie się i rozprzestrzenianie. Liście są wąskie, lancetowate, ułożone po kilka sztuk wokół łodygi, a w okresie kwitnienia pojawiają się małe, białe kwiaty.
Po ich przekwitnięciu tworzą się kuliste owoce, również pokryte haczykowatymi wyrostkami. Przytulia rośnie dziko w wielu miejscach na świecie - występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Jest rośliną pospolitą i dobrze przystosowaną do zmiennych warunków środowiskowych.
Właściwości przytulii czepnej
![przytulia czepna]()
Dostępnych badań naukowych na temat działania przytulii czepnej jest niewiele, a większość z nich została przeprowadzona w warunkach laboratoryjnych. Mimo to wstępne wyniki sugerują, że roślina ta może wykazywać kilka cennych właściwości, które częściowo potwierdzają jej tradycyjne zastosowanie.
"Wykazano, że kurkumina może zmniejszyć stan zapalny przy cukrzycy, chorobach serca, nieswoistych zapaleniach jelit, a także nowotworach. Kurkumina wydaje się również bardzo korzystna w zmniejszaniu stanu zapalnego i łagodzeniu objawów choroby zwyrodnieniowej stawów i reumatoidalnego zapalenia stawów." Tomasz Maciołek - Fizjoterapeuta
Działanie przeciwzapalne
Ekstrakty wodne i alkoholowe z przytulii zawierają naturalne związki, takie jak flawonoidy, irydoidy, czy kwasy organiczne, którym przypisuje się działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające i wspomagające funkcjonowanie układu odpornościowego.
Wpływ na komórki nowotworowe
W jednym z eksperymentów wykazano, że roślina ta może wpływać na aktywność limfocytów, czyli komórek odpornościowych. Inne wyniki sugerują, że przytulia może chronić komórki przed stresem oksydacyjnym, a także spowalniać rozwój niektórych komórek nowotworowych bez negatywnego wpływu na zdrowe komórki.
Gojenie ran
Zauważono również, że ekstrakty z przytulii wykazują potencjał w kierunku poprawy gojenia ran i działania przeciwdrobnoustrojowego. Z ich zastosowaniem udało się ograniczyć rozwój bakterii Staphylococcus aureus, czyli gronkowca złocistego. Część publikacji wskazuje dodatkowo na możliwy wpływ przytulii na obniżenie poziomu cholesterolu i wspieranie naturalnych procesów oczyszczania organizmu, choć te działania wymagają dalszego potwierdzenia w badaniach klinicznych.
Ogólna charakterystyka przytulii czepnej.
|
Kategoria
|
Opis
|
|
Rodzina
|
Marzanowate (Rubiaceae)
|
|
Działanie
|
Antyoksydacyjne, moczopędne
|
|
Dawkowanie
|
2-4 łyżeczki suszu lub 500 – 700 mg ekstraktu przez kilka lub kilkanaście dni
|
Stosowanie przytulii czepnej
Przytulię czepną najczęściej stosuje się w postaci naparu przygotowanego z suszonego ziela, zalewając jedną do dwóch łyżeczek wrzątkiem i pozostawiając pod przykryciem na około 10-15 minut. Roślina ta bywa również wykorzystywana w formie nalewek, świeżego soku lub jako składnik suplementów diety, gdzie standardowe porcje zwykle nie przekraczają 500 - 700 mg ekstraktu na dobę. Kuracje z wykorzystaniem przytulii czepnej nie powinny trwać nieprzerwanie przez długi czas. W praktyce fitoterapeutycznej zaleca się ją pić lub spożywać przez kilka dni, do około dwóch tygodni, po czym należy zrobić przerwę.
Źródła:
- Ilina, T., Kashpur, N., Granica, S., Bazylko, A., Shinkovenko, I., Kovalyova, A., Goryacha, O., & Koshovyi, O. (2019). Phytochemical Profiles and In Vitro Immunomodulatory Activity of Ethanolic Extracts from Galium aparine L. Plants (Basel, Switzerland), 8(12), 541. https://doi.org/10.3390/plants8120541
- Ilina, T., Skowrońska, W., Kashpur, N., Granica, S., Bazylko, A., Kovalyova, A., Goryacha, O., & Koshovyi, O. (2020). Immunomodulatory Activity and Phytochemical Profile of Infusions from Cleavers Herb. Molecules (Basel, Switzerland), 25(16), 3721. https://doi.org/10.3390/molecules25163721
- Atmaca, H., Bozkurt, E., Cittan, M., & Dilek Tepe, H. (2016). Effects of Galium aparine extract on the cell viability, cell cycle and cell death in breast cancer cell lines. Journal of ethnopharmacology, 186, 305–310. https://doi.org/10.1016/j.jep.2016.04.007
- Beirami, A. D., Akhtari, N., Noroozi, R., Hatamabadi, D., Hasan, S. M. F., Ayatollahi, S. A., Ayatollahi, N. A., & Kobarfard, F. (2024). Bringing back Galium aparine L. from forgotten corners of traditional wound treatment procedures: an antimicrobial, antioxidant, and in-vitro wound healing assay along with HPTLC fingerprinting study. BMC complementary medicine and therapies, 24(1), 279. https://doi.org/10.1186/s12906-024-04355-y
Zawarte treści mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Starannie dbamy o ich merytoryczną poprawność. Niemniej jednak, nie mają one na celu zastępować indywidualnej porady u specjalisty, dostosowanej do konkretnej sytuacji czytelnika.