Jaka herbata jest dobra na trawienie?

Problemy z trawieniem to ogólne określenie zaburzeń, które pojawiają się, gdy proces rozkładu i wchłaniania pokarmu w przewodzie pokarmowym nie przebiega prawidłowo. Mogą mieć różny charakter i nasilenie, od uczucia ciężkości po posiłku i wzdęć, przez odbijanie, zgagę, mdłości i bóle brzucha, czy zaparcia lub biegunki. Ziołowe herbatki od wieków stanowią naturalny sposób wspierania zdrowia i łagodzenia różnych dolegliwości, w tym problemów trawiennych. Ich działanie opiera się na obecności specyficznych substancji bioaktywnych.

1. Rodzaje problemów z trawieniem
2. Konsekwencje zaburzeń trawienia
3. Herbatki na trawienie

Rodzaje problemów z trawieniem

Przyczyną problemów z trawieniem bywa zbyt szybkie jedzenie, spożywanie dużych i tłustych posiłków, niedostateczne nawodnienie, stres lub brak aktywności fizycznej, ale także zaburzenia pracy żołądka, wątroby, trzustki czy jelit, które wpływają na wydzielanie enzymów trawiennych i ruchliwość przewodu pokarmowego. Często podłożem są też czynniki dietetyczne, takie jak niedobór błonnika, nadmiar cukrów prostych lub alkoholu, a także nietolerancje pokarmowe, które prowadzą do fermentacji i nadmiernej produkcji gazów.

U części osób problemy z trawieniem mają charakter czynnościowy, co oznacza, że nie wynikają z widocznych zmian anatomicznych, lecz z zaburzonej regulacji nerwowo-hormonalnej jelit, jak ma to miejsce w zespole jelita drażliwego (IBS). 

Konsekwencje zaburzeń trawienia

Skutki problemów trawiennych mogą być zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Uczucie ciężkości, wzdęcia, ból brzucha, czy nadmierne gazy to najczęstsze objawy miejscowe, które mogą prowadzić do spadku apetytu, nieprawidłowego wchłaniania składników odżywczych i utraty masy ciała. Przewlekłe trudności z trawieniem mogą powodować niedobory witamin i pierwiastków mineralnych, szczególnie witaminy B12, żelaza, cynku i magnezu, co przekłada się na osłabienie, pogorszenie koncentracji, spadek odporności i gorszy stan skóry, włosów oraz paznokci.

"Nawet umiarkowany niedobór cynku może zaburzać trawienie i być niebezpieczny dla zdrowia" Agata Bugorska - Dietetyk

Długotrwałe zaburzenia trawienia nierzadko prowadzą też do zaburzeń mikrobioty jelitowej, co może zwiększać stan zapalny i pogarszać funkcjonowanie układu nerwowego poprzez oś jelitowo-mózgową. U niektórych osób objawy te wpływają również na jakość snu i samopoczucie psychiczne, tworząc błędne koło, w którym stres nasila problemy żołądkowo-jelitowe, a one z kolei zwiększają napięcie emocjonalne.

Herbatki na trawienie

Trudno wskazać jednoznacznie „najlepszą” herbatkę czy mieszankę ziołową dla każdego przypadku trawienia, ponieważ efekty zależą od rodzaju dolegliwości (np. wzdęcia, zaparcia, ból brzucha) i od indywidualnej reakcji organizmu. Zbiorcze analizy wyników badań przeprowadzonych z udziałem ludzi sugerują, że jedną z najlepiej przebadanych i najczęściej skutecznych roślin w tym kontekście jest mięta pieprzowa (zwłaszcza w postaci olejku miętowego).

W jednym z przeglądów stwierdzono, że olejek miętowy był efektywny w łagodzeniu objawów IBS oraz bólu brzucha, z nielicznymi i łagodnymi działaniami niepożądanymi (np. zgaga). Również imbir jest rośliną o solidnym zapleczu naukowym. Badania kliniczne wskazują, że spożycie imbiru może łagodzić nudności, wzdęcia i bóle brzucha, czy poprawiać perystaltykę jelit (ruchy robaczkowe).

Działanie najpopularniejszych herbat na trawienie

Źródła:

• Khanna, R., MacDonald, J. K., & Levesque, B. G. (2014). Peppermint oil for the treatment of irritable bowel syndrome: a systematic review and meta-analysis. Journal of clinical gastroenterology, 48(6), 505–512. https://doi.org/10.1097/MCG.0b013e3182a88357
• Inamori, M., Akiyama, T., Akimoto, K., Fujita, K., Takahashi, H., Yoneda, M., Abe, Y., Kubota, K., Saito, S., Ueno, N., & Nakajima, A. (2007). Early effects of peppermint oil on gastric emptying: a crossover study using a continuous real-time 13C breath test (BreathID system). Journal of gastroenterology, 42(7), 539–542. https://doi.org/10.1007/s00535-007-2067-3
• Anh, N. H., Kim, S. J., Long, N. P., Min, J. E., Yoon, Y. C., Lee, E. G., Kim, M., Kim, T. J., Yang, Y. Y., Son, E. Y., Yoon, S. J., Diem, N. C., Kim, H. M., & Kwon, S. W. (2020). Ginger on Human Health: A Comprehensive Systematic Review of 109 Randomized Controlled Trials. Nutrients, 12(1), 157. https://doi.org/10.3390/nu12010157
• Schulz, R. M., Ahuja, N. K., & Slavin, J. L. (2022). Effectiveness of Nutritional Ingredients on Upper Gastrointestinal Conditions and Symptoms: A Narrative Review. Nutrients, 14(3), 672. https://doi.org/10.3390/nu14030672