Na początku XX wieku zaczęto dostrzegać, że w żywności znajdują się także inne niezbędne składniki, niż białka, tłuszcze, węglowodany i pierwiastki mineralne. Ważną postacią tego okresu był Kazimierz Funk, polski biochemik, który w 1912 roku wprowadził pojęcie witamin, zaczynając od B1, czyli tiaminy. Z czasem wykazano, że witamina B nie jest jednym związkiem, lecz całą grupą substancji odżywczych o różnych funkcjach w organizmie. Ponieważ jest ich wiele i często omawia się je razem, łatwo nie docenić ich znaczenia w codziennej diecie.
![witamina B pożywienie]()
- Znaczenie witamin z grupy B
- Produkty bogate w witaminy B
Znaczenie witamin z grupy B
Witaminy z grupy B to grupa związków rozpuszczalnych w wodzie, które są potrzebne do prawidłowego przebiegu wielu codziennych procesów w organizmie. Choć zwykle omawia się je razem, każda z nich ma własne zadania i uczestniczy w nieco innych przemianach.
Tiamina, czyli witamina B1, przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego, a także wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego oraz serca.
Ryboflawina, czyli witamina B2, pomaga w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu energetycznego i metabolizmu żelaza, wspiera ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym oraz pomaga zachować prawidłowy stan skóry, błon śluzowych, wzroku i czerwonych krwinek.
Niacyna, czyli witamina B3, wspiera prawidłowy metabolizm energetyczny, pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia, wspomaga funkcjonowanie układu nerwowego oraz pomaga utrzymać prawidłowy stan skóry i błon śluzowych.
Kwas pantotenowy, czyli witamina B5, wspiera prawidłowy metabolizm energetyczny, syntezę i metabolizm hormonów steroidowych (np. płciowych), witaminy D i niektórych neuroprzekaźników, a także pomaga zachować prawidłową sprawność umysłową i zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia.
Witamina B6 wspiera prawidłowy metabolizm energetyczny, białka, glikogenu (zapasów węglowodanów m.in. w mięśniach) i homocysteiny (potencjalnie szkodliwej). Pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i odpornościowego oraz uczestniczy w regulacji aktywności hormonalnej.
Biotyna, czyli witamina B7, wspiera prawidłowy metabolizm energetyczny i metabolizm makroskładników odżywczych, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego oraz pomaga zachować prawidłowy stan skóry, włosów i błon śluzowych.
Foliany, czyli witamina B9, wspierają prawidłową produkcję krwi i prawidłowe funkcje psychologiczne oraz odgrywają rolę w procesie podziału komórek.
Kobalamina, czyli witamina B12, wspiera prawidłowy metabolizm energetyczny, funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego, prawidłową produkcję czerwonych krwinek oraz pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia i znużenia.
RWS (referencyjna wartość spożycia) dla witamin z grupy B
|
Witamina
|
RWS
|
|
Witamina B1 (tiamina)
|
1,1 mg
|
|
Witamina B2 (ryboflawina)
|
1,4 mg
|
|
Witamina B3 (niacyna)
|
16 mg
|
|
Witamina B5 (kwas pantotenowy)
|
6 mg
|
|
Witamina B6 (pirydoksyna/pirydoksal/pirydoksamina)
|
1,4 mg
|
|
Witamina B7 (biotyna)
|
50 µg
|
|
Witamina B9 (foliany)
|
200 µg
|
|
Witamina B12 (kobalaminy)
|
2,5 µg
|
Produkty bogate w witaminy B
![witamina B]()
W przypadku tiaminy szczególnie ważne są pełnoziarniste produkty zbożowe, pieczywo razowe, kasze, nasiona roślin strączkowych, wieprzowina i orzechy. Ryboflawiny dostarczają głównie mleko, jogurty, sery, jaja, mięso oraz część produktów zbożowych. Niacyna występuje w większych ilościach w mięsie drobiowym, wołowinie, rybach, orzeszkach ziemnych i produktach zbożowych. Kwas pantotenowy jest obecny w wielu produktach, ale więcej można go znaleźć między innymi w podrobach, jajach, mięsie, produktach mlecznych, grzybach i pełnych ziarnach.
"Aktywność fizyczna jest głównym czynnikiem, który warunkuje zapotrzebowanie energetyczne naszego organizmu i konieczność dostarczenia poszczególnych makroskładników. Oprócz tego rośnie też znacznie zapotrzebowanie na witaminy." Tomasz Maciołek - Fizjoterapeuta
Witamina B6 występuje w mięsie, rybach, ziemniakach, bananach, nasionach roślin strączkowych i orzechach. Biotyny dostarczają jaja, podroby, orzechy, nasiona oraz niektóre produkty zbożowe. Foliany są szczególnie obecne w zielonych warzywach liściastych, strączkach, burakach, brokułach, cytrusach i produktach zbożowych wzbogacanych. Witamina B12 wyróżnia się tym, że jej naturalnym źródłem są przede wszystkim mięso, ryby, owoce morza, mleko, sery i jaja. Pod tym względem szczególną wartość mają podroby, zwłaszcza wątroba, ponieważ dostarczają jednocześnie dużych ilości kilku witamin z grupy B.
Źródła:
- Hanna M, Jaqua E, Nguyen V, Clay J. B Vitamins: Functions and Uses in Medicine. Perm J. 2022;26(2):89-97. doi:10.7812/TPP/21.204
- Ali MA, Hafez HA, Kamel MA, Ghamry HI, Shukry M, Farag MA. Dietary Vitamin B Complex: Orchestration in Human Nutrition throughout Life with Sex Differences. Nutrients. 2022;14(19):3940. Published 2022 Sep 22. doi:10.3390/nu14193940
Zawarte treści mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Starannie dbamy o ich merytoryczną poprawność. Niemniej jednak, nie mają one na celu zastępować indywidualnej porady u specjalisty, dostosowanej do konkretnej sytuacji czytelnika.